پیام سپاهان - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
گاردین گزارش داده یک توافق صلح چندجانبه — که شامل بازگشایی تنگه هرمز ظرف چهار روز پس از لغو تحریمها و عقبنشینی نیروهای قابلتوجه حوثیها در داخل یمن است — در کانون برنامههای کشورهای حوزه خلیج فارس قرار دارد. هدف از این طرحها، جلوگیری از وقوع آن چیزی است که این کشورها آن را «از سرگیری فاجعهبار جنگ میان ایران و ایالات متحده» میدانند.
ایالات متحده از پیشرفت این مذاکرات آگاه است، اما در انتظار امتیازی ویژه مانده؛ امتیازی که به گفته قدرتهای اروپایی، میتواند شامل موافقت ایران با بازگشت بازرسان هستهای سازمان ملل به این کشور باشد. اد میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا، در دیدار با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در نیویورک از طرف ایرانی خواست تا با بازگشت بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل موافقت کند. اما ایران تاکنون از پذیرش این درخواست سر باز زده و اعلام کرده است که تنها حاضر است در مورد اصول کلی برنامه هستهای خود گفتگو کند.
دیپلماتهای اروپایی معتقدند که اجازه ورود مجدد بازرسان بینالمللی به ایران و بازدید آنها از تأسیسات هستهای (که پیشتر بمباران شدهاند)، حداقل شرط لازم برای دستیابی به یک گشایش در روابط با دونالد ترامپ است.
با این حال، تمرکز ایران همچنان صرفاً بر تضمینهای مربوط به لغو تحریمهاست؛ تضمینهایی که قرار است در ازای بازگشایی تنگه هرمز دریافت کند. علی باقری کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، اظهار داشت که ایران آمادگی دارد پیشنهاد خود مبنی بر بازگشایی تنگه هرمز در هفت روز پس از لغو تحریمهای اقتصادی را تعدیل کرده و آن را به چهار روز کاهش دهد.
امتیاز تاکتیکی و پیمان عدم تجاوز
در نشانهای دیگر از انعطافپذیری، ایران کمکم میپذیرد که در مناقشه موازی در یمن، نقش میانجیگرانه دارد. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، روز سهشنبه با ابراهیم الدیلمی، سفیر حوثیها در ایران، دیدار کرد. این دیدار ۲۴ ساعت پس از سفر یک هیئت عالیرتبه از عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به تهران انجام شد. هدف از این سفر، گفتگو درباره شروط عربستان برای پایان دادن به مناقشه یمن و همچنین بحث پیرامون یک ساختار امنیتی بلندمدت برای منطقه بود.
ایران موفق شد در نشست با ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، از طرح بحث پیرامون برنامه هستهای خود جلوگیری کند و در عوض، تمرکز گفتگوها را به موضوعی گستردهتر معطوف سازد: ترسیم چشماندازی برای امنیت منطقهای درازمدت که شامل کشورهای حوزه خلیج فارس و ایران باشد و به کاهش یا پایان حضور ایالات متحده در خاورمیانه منجر شود. یک پیمان عدم تجاوز جدید میتواند عالیترین هدف راهبردی ایران را محقق سازد. تعهدِ توافقشدهی شش کشور حوزه خلیج فارس به این هدف، میتواند پذیرشِ امتیازات تاکتیکیِ دشوار -که احتمالاً ایران باید در خصوص برنامه هستهای خود بدهد- را برای این کشور آسانتر کند.
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان و یکی از حامیان کلیدی این طرح امنیتی فراگیر، اظهار داشت که به باور او، دولت ایالات متحده نیز درک میکند که منطقه به این سمتوسو حرکت میکند. او گفت: «به گمانم اگر ایران بهطور کامل در این ایده مشارکت کند — ایدهای که در آن هر هشت کشورِ ما با بقیه جهان در صلح به سر میبرند — پتانسیل اقتصادی عظیمی برای همه ما در منطقه، و همچنین برای طرفهای خارج از منطقه که تصمیم بگیرند در این روند مشارکت کنند، ایجاد خواهد شد. ما در جریان گفتگوهای میان ایران و ایالات متحده بهتفصیل در این باره صحبت کردهایم و به نظر میرسد نوعی پذیرش کلی وجود دارد که در نهایت، پس از دستیابی به توافق، مسیر حرکت به همین سمت خواهد بود».
عراقچی در یک برنامه تلویزیونی طی هفته جاری، بر اهمیت یک پیمان امنیتی جدید برای دوران پس از جنگ تأکید کرد و گفت: «اخیراً صحبتهایی از جنگ جدید به میان آمده، اما من از همین حالا به دوران پس از جنگ فکر میکنم. چه جنگی در کار باشد و چه نباشد، سیاستهای ما تغییری نخواهد کرد».