پیام سپاهان - مدیر کل امور اجتماعی استانداری اصفهان با تاکید بر لزوم توسعه شبکههای حمایتی و غربالگری منظم، خواستار مشارکت فعال نهادهای رسمی و مردمی برای ارتقای نشاط اجتماعی و پیشگیری از رفتارهای آسیبرسان در میان جوانان شد.
به گزارش اداره کل روابطعمومی و امور بینالملل استانداری اصفهان، لیلاسادات ابطحی، در جلسه شورای اجتماعی استان اصفهان که با حضور استاندار و جمعی از مسئولان ارشد استانی برگزار شد، به تشریح آخرین یافتههای پژوهشی، روندها و راهکارهای مواجهه با آسیبهای اجتماعی با تمرکز بر رفتارهای خودآسیبرسان پرداخت.
وی با تاکید بر اینکه رفتارهای آسیبرسان و خودکشی پدیدههایی چندبعدی و ناشی از تلاقی مشکلات روحی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی هستند، انگیزه افراد در مواجهه با این بحرانها را تلاش برای رهایی از وضعیتهای بهظاهر غیرقابلتحمل توصیف کرد و بر پیچیدگیهای مداخله در این حوزه پای فشرد.
هشدار نسبت به کاهش سن رفتارهای آسیبرسان در جهان و ایران
ابطحی با اشاره به آمارهای بینالمللی و ملی، از روند رو به کاهش سن این پدیدهها ابراز نگرانی کرد و گفت:یافتههای جهانی نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از افکار و رفتارهای خودآسیبرسان در میان رده سنی نوجوانان و جوانان (۱۵ تا ۲۴ سال) متمرکز شده است؛ به طوری که در سطح بینالمللی، این پدیده به عنوان یکی از عوامل اصلی فوت در میان نسل جوان شناخته میشود.
وی با ارائه تحلیلی از وضعیت کشور بر اساس پایشهای سال ۱۴۰۳ اظهار داشت:بررسیها نشان میدهد که متأسفانه نرخ اقدام به رفتارهای خودآسیبرسان در کشور روندی صعودی را طی میکند و اگرچه آمار ایران در مقایسه با برخی کشورهای جهان در حد متوسط قرار دارد، اما صعودی بودن این نمودار برای جامعه علمی و اجرایی کشور نگرانکننده و نیازمند مداخله فوری است.
زمینهها و ریشههای بروز بحرانهای روحی
ابطحی، ریشههای اصلی بروز این دست آسیبها در سطح جامعه را به چند دسته کلیدی تقسیم کرد و گفت: عوامل روانشناختی و فردی؛ ضعف در نشاط اجتماعی، احساس ناامیدی نسبت به آینده و عدم دسترسی آسان به خدمات سلامت روان استاندارد وعوامل ساختاری و شهری؛ آپارتماننشینی افسارگسیخته، کاهش ارتباطات همسایگی صمیمانه و نبود فضاهای فیزیکی مناسب برای حمایتهای روانی-اجتماعی در شهرستانها از جمله این عوامل است.
وی بحرانهای خانوادگی و اجتماعی از جمله وقوع طلاق، خشونتهای خانگی و کاهش سرمایه اجتماعی درونخانوادگی و نیز گذر از سنت به مدرنیته ؛ تضعیف نظامهای حمایتی سنتی (مانند ساختارهای عشایری و محلی قدیمی) بدون جایگزینی ساختارهای حمایتی مدرن و کارآمد را از دیگر عوامل برشمرد.
چالشها و خلاءهای موجود در مسیر پیشگیری
ابطحی در بخش دیگری از سخنان خود به موانع کلیدی در مسیر کنترل این آسیبها اشاره کرد و گفت:یکی از جدیترین چالشهای ما، فقدان سازوکارهای غربالگری سیستماتیک برای شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر است و از سوی دیگر، ترس از انگهای اجتماعی و تهمت در جامعه باعث میشود بسیاری از افراد آسیبدیده یا در معرض خطر، برای دریافت خدمات درمانی و مشاورهای به مراکز بهداشتی مراجعه نکنند.
راهکارهای پیشنهادی و ضرورت اقدام همهجانبه
وی در پایان با اشاره به اقدامات مثبت صورتگرفته در استان اصفهان و لزوم تداوم آنها، بستهای از پیشنهادات عملیاتی را به شورا ارائه داد و افزود:طراحی نیمرخ اجتماعی محلات و شناسایی دقیق وضعیت هر محله به صورت مجزا برای اتخاذ تصمیمات متناسب با بوم هر منطقه ضروری است.
وی در ادامه به توسعه مشارکتهای محلهمحور پرداخت و گفت: فعالسازی ظرفیتهای مردمی و نهادهای غیررسمی در کنار دستگاههای دولتی وتقویت سیستم غربالگری بهداشت و درمان و توانمندسازی کادر درمان و بهداشت برای شناسایی و مداخله بهنگام میتواند نقش تاثیرگذاری داشته باشد.
مدیر کل امور اجتماعی استاندار اصفهان همچنین انسجامبخشی به کانالهای ارتباطی حمایتی را در یکپارچهسازی خدمات مشاورهای تلفنی و حضوری جهت دسترسی سریع افراد در شرایط بحرانی تاثیرگذار دانست و گفت:در آینده بستههای پیشنهادی عملیاتی جهت تصویب نهایی و اجرا با هماهنگی استانداری اصفهان در دستور کار جلسات آتی شورا قرار خواهد گرفت.