پیام سپاهان - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
وانگ یی، وزیر امور خارجه جمهوری خلق چین، در دیدار روز سهشنبه خود با فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربستان سعودی، ضمن حمایت از مذاکرات در خاورمیانه، خواستار تداوم گفتوگو شد و به همتای سعودی خود گفت که پکن آماده است با ریاض برای کاهش تنشها در منطقه همکاری کند.
چین درباره خاورمیانه: گفتوگو بهتر از جنگ است
به نوشته وبگاه چاینا مورنینگ پست، وانگ یی روز سهشنبه در پکن با شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود دیدار کرد و بار دیگر بر حمایت قاطع چین از مذاکرات در خاورمیانه تأکید کرد. او همچنین با اشاره به شکننده بودن آتشبس، خواستار تداوم گفتوگوها شد.
بر اساس بیانیهای که شامگاه سهشنبه از سوی وزارت امور خارجه چین منتشر شد، وانگ گفت: «گفتوگو بهتر از جنگ است و مذاکره بهتر از رویارویی.»
وانگ در اشاره به تحولات جاری منطقه اظهار داشت که اولویت کنونی، حفظ و اجرای یادداشت تفاهم میان ایالات متحده و ایران و همچنین حفظ روند مذاکرات برای دستیابی به یک توافق جامع است. وانگ روز سهشنبه همچنین گفت که پکن آماده است با عربستان سعودی همکاری کند تا در کاهش تنشها و تقویت صلح و ثبات پایدار در منطقه نقشآفرینی کند.
افزون بر این، وانگ یی گفت چین آماده است از عربستان سعودی برای ایفای نقشی پررنگتر در امور بینالمللی و منطقهای، با هدف تقویت نظام حکمرانی جهانی، حمایت کند.
در مقابل، شاهزاده فیصل بن فرحان نیز، بنا بر بیانیه وزارت امور خارجه چین، از آنچه «نقش سازنده چین در پیشبرد کاهش تنشها در خاورمیانه» توصیف کرد، قدردانی کرد. بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه عربستان سعودی، دو وزیر همچنین درباره راههای گسترش همکاریهای اقتصادی، تجاری و سرمایهگذاری در بخشهای کلیدی، از جمله انرژی، صنعت، زنجیرههای تأمین و فناوریهای پیشرفته، گفتوگو کردند.
تلاشهای دیپلماتیک پکن در منطقه
این دیدار در حالی برگزار شد که طی روزهای اخیر، تماسها و رایزنیهای دیپلماتیک میان چین و کشورهای خاورمیانه افزایش یافته است.
هفته گذشته، وانگ یی در تماس تلفنی با اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، درباره آخرین دور مذاکرات ایران و آمریکا گفتوگو کرد. وزیر خارجه پاکستان نیز او را در جریان تحولات مربوط به این مذاکرات قرار داد. وانگ تأکید کرد که در مرحله بعد، اولویت باید بر تقویت آتشبس و ازسرگیری هرچه سریعتر کشتیرانی عادی در تنگه هرمز باشد تا ثبات زنجیرههای تأمین جهانی تضمین شود.
وانگ یی در گفتوگوی خود با وزیر امور خارجه پاکستان همچنین خواستار حمایت از کشورهای خاورمیانه برای طراحی و ایجاد یک معماری تازه امنیت منطقهای شد و بر ضرورت دستیابی این کشورها به استقلال راهبردی واقعی تأکید کرد. او افزود که خاورمیانه، از جمله منطقه خلیج فارس، دیگر نباید «به عرصه رقابت قدرتهای بزرگ یا قربانی بازیهای ژئوپلیتیکی» تبدیل شود.
همین مضامین، محور اصلی دیدار هفته گذشته وانگ یی با علی محمد حماد الشامسی، دبیرکل شورای عالی امنیت ملی امارات متحده عربی، نیز بود. دو طرف در دهلینو و در حاشیه نشست مشاوران امنیت ملی کشورهای عضو بریکس (BRICS) با یکدیگر دیدار کردند.
وانگ یی همچنین در دیداری جداگانه با یوسف علاءالدین، دبیرکل شورای امنیت ملی مصر، بار دیگر بر ضرورت پایبندی به صلح و گفتوگو تأکید کرد و اذعان داشت که این روند «بهسختی میتواند هموار باشد و ممکن است با انواع اختلالها و حتی عقبگردها روبهرو شود.»
چین به دلیل بیثباتی در خاورمیانه، دومین نشست سران چین و کشورهای عربی را که قرار بود در اواسط ماه ژوئن در پکن برگزار شود، به تعویق انداخته است. در همین حال، مذاکرات فنی میان ایران و ایالات متحده نیز از زمانی که دو طرف هفته گذشته توافق کردند ظرف ۶۰ روز به یک توافق نهایی دست یابند، با موانعی روبهرو شده است.
تلاش پکن برای گسترش نقش خود در خاورمیانه
نشریه المانیتور، در تحلیل ابعاد سفر وزیر خارجه سعودی به چین در یادداشتی مینویسد:
سفر شاهزاده فیصل بن فرحان به پکن در شرایطی انجام میشود که تردد تجاری از تنگه هرمز همچنان با بیثباتی و اختلال روبهرو است. چین در تلاش است نقش خود را در خاورمیانه گسترش دهد و روابطش را بهویژه با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، تقویت کند؛ جایی که مذاکرات برای دستیابی به یک توافق تجارت آزاد میان دو طرف چندین سال است که جریان دارد.
چین و سعودی در حوزههای مختلف روابط نزدیکی دارند و مقامهای دو کشور بهطور منظم از یکدیگر دیدار میکنند. در ۸ مارس، ژای جون، فرستاده ویژه چین در امور خاورمیانه، در چارچوب سفری به کشورهای حوزه خلیج فارس و با هدف میانجیگری برای پایان دادن به جنگ ایران، به عربستان سفر کرده بود.
عربستان سعودی از آغاز جنگ بر ضرورت کاهش تنشها تأکید کرده و گزارشها حاکی از آن است که در این زمینه با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اختلاف پیدا کرده است. هفته گذشته نیز خبرگزاری فرانسه گزارش داد که عربستان در حال برنامهریزی برای میزبانی مذاکرات آشتی میان کشورهای حوزه خلیج فارس و ایران است. در مارس ۲۰۲۳، چین توافق تاریخی آشتی میان ریاض و تهران را میانجیگری کرده بود.
از منظر اقتصادی، عربستان یکی از بزرگترین تأمینکنندگان نفت خام چین به شمار میرود. بر اساس برآوردهای مرکز تجارت بینالمللی، چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۷۸ میلیون تن نفت خام از عربستان وارد کرد که حدود ۱۴ درصد از کل واردات نفت این کشور را تشکیل میدهد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از منابع بازار در ۱۱ ژوئن گزارش داد که انتظار میرود صادرات نفت خام شرکت آرامکو به چین در ماه ژوئیه در سطحی نزدیک به پایینترین رکورد خود باقی بماند و به حدود ۱۲ میلیون بشکه برسد؛ درحالیکه این رقم در ژوئن بین ۱۳ تا ۱۶ میلیون بشکه، در ماه مه بین ۱۸ تا ۲۰ میلیون بشکه و پیش از آغاز درگیریها بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون بشکه در ماه بود.
چین همچنین شریک کلیدی ایران و بزرگترین خریدار نفت ایران در جهان است. بر اساس گزارش کمیسیون بررسی اقتصادی و امنیتی آمریکا و چین، حدود ۹۰ درصد از فروش نفت ایران به چین انجام میشود.
چین در طول این درگیری آشکارا خواستار خویشتنداری و حلوفصل اختلافات از طریق مذاکره میان ایران و آمریکا شده و همزمان تلاش کرده روابط خود با تهران را نیز حفظ کند.
سفر شاهزاده فیصل بن فرحان پس از آن انجام شد که تهران مجموعهای از حملات پهپادی و موشکی را علیه هشت پایگاه نظامی آمریکا، از جمله پایگاه هوایی علی السالم در کویت و تأسیسات مرتبط با ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین، انجام داد.
از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، بر اساس آمار وزارت دفاع عربستان سعودی، سامانههای پدافند هوایی این کشور در هفتههای نخست جنگ دستکم ۴۳۸ پهپاد و ۳۶ موشک بالستیک و کروز را رهگیری و منهدم کردند. استان شرقی عربستان، که بخش عمده تأسیسات نفتی این کشور در آن قرار دارد، هدف اصلی بیشتر حملات پهپادی ایران بوده است.