پیام سپاهان - اطلاعات /متن پیش رو در اطلاعات منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
انتقاد تلویحی وزیر بهداشت از عملکرد هلدینگهای بزرگ دارویی که بخش عمدهای از تولید داروی کشور را در اختیار دارند، این پرسش را مطرح کرده که آیا این هلدینگها در بحبوحه جنگ و بعد از آن، کمکار شدهاند یا با کاهش عرضه، زمینه کمبود دارو و افزایش قیمت را فراهم کردهاند؟
به گزارش «اطلاعات»، بتازگی محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، اعلام کرد: اگر به هلدینگهای دارویی نقدینگی پرداخت میکنیم، لازم است آنها روشن کنند که این منابع صرف چه اموری شده و آیا ما را به هدف اصلی، یعنی تأمین داروی موردنیاز مردم، نزدیک کرده است یا خیر.
کمبودهای دارویی در ایام جنگ و پس از آن و مشکلات فراوان بیماران، تا حد زیادی پاسخی روشن به این پرسش میدهد. بسیاری از بیماران ناچار به تهیه دارو از بازارهای سیاه و غیررسمی شدهاند؛ این در حالی است که بنا بر آمار رسمی، ۹۷ درصد داروهای موردنیاز کشور در داخل تولید میشود. از این رو، پرسش وزیر بهداشت صرفا یک سوال اداری نیست، بلکه موضوعی جدی است که به امنیت دارویی کشور و حق دسترسی مردم به
درمان مربوط میشود.
در ماههای اخیر افزایش روز افزون قیمت دارو، حوزه سلامت را تحت تاثیر قرار داده و صدای اعتراض مردم را بلند کرده است. در سوی دیگر این وضعیت، هلدینگهای صنایع دارویی با اشاره به ابرتورم موجود، دلایل زیادی برای افزایش قیمت برمیشمارند. در این میان باید دید چرا وزارت بهداشت و هلدینگها به جای تلاش برای حل مشکل قیمت دارو، آن را به یکدیگر پاس میدهند؟
انتظار از هلدینگها
به گفته وزیر بهداشت، چند هلدینگ بزرگ دارویی برای تولید دارو در مقیاس موردنیاز کشور، تسهیلات و حمایتهای مالی را از محل بودجه عمومی دریافت میکنند و طبیعتا از آنها انتظار میرود نیاز بازار را تأمین کنند. نکتهای که ظفرقندی بر آن تأکید دارد این است که اگر دولت برای حفظ تولید، منابع مالی و ارزی در اختیار هلدینگها قرار میدهد، در مقابل انتظار دارد این بنگاهها تولید را بهصورت پایدار ادامه دهند و کمبودهای مصنوعی یا ناشی از فشار بنگاهی ایجاد نکنند.
ظفرقندی تصریح کرد: صرف تأمین مالی، بدون بررسی اثر آن بر کاهش کمبودهای دارویی، ما را به هدف اصلی که همان تأمین داروی موردنیاز مردم است، نمیرساند.
او افزود: انتظار این است که پس از برگزاری جلسات متعدد با هلدینگها، سازمان برنامه، بانک مرکزی و سایر دستگاههای مرتبط، مشخص شود چرا در شرکتها و هلدینگهای اصلی، کمبود وجود دارد و اقدامات انجامشده چه تأثیری بر تولید و تأمین دارو گذاشته است.
دیدگاه صاحبان صنایع داروسازی
از سوی دیگر، تولیدکنندگان اصلی صنعت دارو از تورم و بالا رفتن قیمت ارز گلایه دارند و خواستار تامین نقدینگی و افزایش نرخ دارو متناسب با شرایط بازار هستند.
محمدرضا موسوی، عضو هیات مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی در این باره گفت: ما با مشکل تورم و بالارفتن قیمت ارز مواجه هستیم. توجه به این نکته که اگر صنعت داروسازی در کشور نبود، چه میزان ارزی باید برای واردات دارو اختصاص پیدا می کرد، می تواند به مسئولین مربوطه خط مشی درست بدهد.
وی برقراری مکانیزم خودکار افزایش قیمت را پیشنهاد داد و افزود: بهجای اینکه هر بار به مبحث قیمت گذاری وارد شویم، ساختار این کار باید تغییر کند و به صورت خودکار انجام شود. تغییر قیمت شاخصهای کلیدی صنعت دارو مشخص است و باید در طول سال، چند مرتبه به صورت خودکار و منطبق بر تورم شاخصهای کلیدی، انجام شود.
محمد عبدهزاده، رئیس هیات مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران نیز سه چالش اصلی صنعت دارو در حال حاضر را نقدینگی، تأمین ارز و قیمتگذاری بیان کرد.
وی با تأکید بر اینکه دغدغهها و مشکلات صنعت دارو همواره از مسیر تعامل و گفتگو با دولت پیگیری شده، گفت: انتظار میرود تلاشهای صنعت داروسازی کشور مورد حمایت قرار گیرد، چراکه این صنعت نقش مهمی در حفظ امنیت دارویی کشور ایفا میکند.
نقدینگی و ارز؛ مرحله نخست زنجیره تولید
در چنین شرایطی، وزیر بهداشت شرایط فعلی را نتیجه رفتار هلدینگهای بزرگ دارویی میداند و از طرف دیگر، صنایع دارویی، افزایش افسارگسیخته هزینهها را توجیه میکنند.
سؤال مهم جامعه در این باره، میزان ارز اختصاصی به هلدینگها و قیمت پایه محاسبات آن است و این که با توجه به اختصاص ارز ترجیحی به واردات دارو و مواد اولیه آن، آیا این مقدار افزایش قیمت
منطقی است؟
کارشناسان میگویند در صنعت دارو، تأمین نقدینگی و تخصیص بهموقع ارز برای خرید مواد اولیه، بستهبندی، تجهیزات و پرداخت بدهیهای زنجیرهای، نقشی حیاتی دارد. اگر این منابع با تأخیر تأمین شوند، تولیدکننده با وقفه در خرید مواد اولیه، کاهش موجودی و در نهایت افت عرضه مواجه خواهد شد.
با این حال، منابع رسمی وزارت بهداشت میگویند خریدهای موردنیاز برای تولید دارو از هند انجام و شرایط برای ورود آن به کشور تسهیل شده است. در نتیجه انتظار میرود بازار دارو در کشور با این واردات و همچنین همکاری شرکتهای
داروسازی بهبود یابد.
در شرایطی که دولت برای حفظ تولید دارو، نقدینگی و ارز در اختیار هلدینگهای بزرگ قرار میدهد، انتظار میرود این بنگاهها نیز به جای استفاده از کمبود دارو بهعنوان ابزاری برای چانهزنی بهمنظور افزایش قیمت یا دریافت منابع بیشتر، تولید را بهصورت پایدار حفظ کنند.
توقف یا محدودسازی عرضه در بازاری که با کمبود مزمن، وابستگی ارزی و حساسیت اجتماعی روبهروست، صرفا یک تصمیم اقتصادی نیست، بلکه میتواند دسترسی بیماران به دارو را مختل کرده و فشار مضاعفی بر نظام سلامت وارد کند؛ موضوعی که به گواه اظهارات اخیر ظفرقندی، اکنون در کانون توجه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار گرفته است و انتظار میرود مسئولان نظام سلامت بهطور دقیق بررسی کنند که آیا هلدینگهای بزرگ دارویی، با وجود دریافت نقدینگی و حمایتهای دولتی، توانستهاند تولید را در سطح پایدار حفظ کنند یا آنکه بخشی از مشکلات کنونی بازار دارو، ناشی از عملکرد آنهاست.