پیام سپاهان - فرهیختگان /متن پیش رو در فرهیختگان منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
نتانیاهو تنها کارتش در مورد پرونده ایران را برای همیشه سوزاند. طرحی که رؤسای جمهور پیشین آمریکا آن را اجرا نکردند، در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ اجرا شد؛ اما به هدف نرسید و شکست خورد. حالا ترامپ جمهوریخواه همانند اوبامای دموکرات، ناچار به امضای تفاهم شده تا بتواند از جنگ ایران خروجی آبرومندانه داشته باشد. نتانیاهو اما همچنان در این باتلاق گیر کرده است. شکست قطعی او از ایران تبعات سنگینی برای او خواهد داشت. این شکست راهبردی بر روابط آمریکا و اسرائیل سایه خواهد انداخت، همانطور که الان در سرزمینهای اشغالی نگرانیهای زیادی از آتشبس در لبنان وجود دارد و از طرف دیگر ترامپ مدام با زبان تهدید با نتانیاهو صحبت میکند که اگر او نباشد، چیزی تحت عنوان اسرائیل وجود نخواهد داشت. مجموع این موارد شرایط را برای بیبی سخت کرده؛ نارضایتیها را افزایش داده و او را در لبه پرتگاه نابودی قرار خواهد داد، آنهم درحالیکه زمانی به شروع انتخابات باقی نمانده و حالا این شکست احتمال شکست نتانیاهو در انتخابات 5 آبان را افزایش خواهد داد. بر این مبنا بیبی در باتلاقی گرفتار شده که چه تسلیم شود چه دستوپا بزند، نهایتاً شکست نصیبش خواهد شد و فشارها افزایشی خواهد بود. در گفتوگو با منصور براتی، کارشناس مسائل اسرائیل به بررسی وضعیت داخلی سرزمینهای اشغالی در موقعیت خاتمه جنگ پرداختیم که در ادامه مشروح آن را از نظر میگذرانید.
عامل اصلی شکست نتانیاهو
محاسبات رژیم صهیونیستی در جنگ علیه ایران غلط از آب درآمد. صهیونیستها حالا ناچارند به تفاهمی پایبند باشند که پدرخواندهشان آن را امضا خواهد کرد. این موضوع برای شخص نتانیاهو گران تمام خواهد شد آنهم در شرایطی که تنها 30 درصد از ساکنان سرزمینهای اشغالی فکر میکردند این حمله به فروپاشی ایران منجر خواهد شد. منصور براتی در مورد روابط آمریکا و اسرائیل پس از امضای تفاهم گفت: «دستیابی به هرگونه تفاهمی میان ایران و آمریکا که مبتنی بر منطق «تسلیم بی قید و شرط» تهران نباشد، برای اسرائیل یک شکست به حساب میآید، زیرا تلآویو در طول سالهای اخیر -بهویژه بعد از 7 اکتبر 2023 - تقابل خود با ایران را از حالت تقابل در محیط خاکستری به یک رویارویی فعال و موجودیتی مبدل کرده و تلاش زیادی برای همراه کردن ایالات متحده آمریکا با این پروژه کرده بود. پیش از جنگ اخیر انتظارات از منازعه با ایران برای اسرائیلیها بسیار بالا رفت بهنحویکه هیئت حاکمه و جامعه اسرائیل تصور میکردند، جنگ با ایران از بین طیف «سرنگونی جمهوری اسلامی»، «تغییر رفتار جدی ایران در منطقه، خاصه درباره اسرائیل» تا «آسیب جدی به برنامههای هستهای و موشکی» را در پی خواهد داشت. نظرسنجی مؤسسه معتبر مطالعات امنیت ملی اسرائیل سه روز بعد از آغاز جنگ 40 روزه اخیر نشان میدهد 70 درصد از شرکتکنندگان در این نظرسنجی اعتقاد داشتهاند که جنگ به فروپاشی جمهوری اسلامی منجر خواهد شد. با گذشت یک ماه از جنگ، نتایج تکرار این نظرسنجی نشان داد که جامعه اسرائیل از توهم توانمندی نظامی خارج شده و تنها حدود 30 درصد از صهیونیستها همچنان تصور میکردند این جنگ به فروپاشی نظام سیاسی در ایران منجر خواهد شد. اکنون دستیابی به تفاهمی که نسخههای رسانهای منتشر شده از آن (گمانهزنیها) نشان از وجود دستاوردهای قابلتوجهی برای ایران دارد، نمیتواند موردقبول اسرائیل قرار گیرد. به فرض اینکه تفاهم مذکور از سوی آمریکاییها اجرا شود، این رویداد باعث بروز اختلاف میان آمریکا و اسرائیل بهویژه شخص نتانیاهو خواهد شد و بیشترین آسیب را در انتخابات پیشرو - که نهایتاً تا 5 آبان باید برگزار شود - برای نتانیاهو در پی خواهد داشت و ممکن است به یک عامل اصلی در شکست احتمالی او تبدیل شود، اما بعید است این توافق بهراحتی بتواند ارتباط نهادینه شده میان اسرائیل و دیپاستیت آمریکا را دچار خدشه جدی سازد.»
جنگ، شرایط را برای حزب لیکود سختتر کرد
جنگ با ایران باخت نتانیاهو در انتخابات پیشرو را تقریباً قطعی کرده و او را به پایان حیات سیاسیاش نزدیک کرده. این موضوعی است که منصور براتی به آن اشاره کرد و در تبیین آن توضیح داد: «هیئت حاکمه اسرائیل و بهویژه شخص بنیامین نتانیاهو تصور میکردند که جنگ با ایران با نتایج بسیار بهتری همراه خواهد شد و در نتیجه محبوبیت نخستوزیر و ائتلاف کنونی (که هنوز در بحران ناشی از شکستهای 7 اکتبر 2023 گرفتار است) را در آستانه انتخابات افزایش خواهد داد؛ اما نگاهی به نظرسنجیهای معتبر (نظرسنجی شبکههای 11 و 12 تلویزیون و روزنامه معاریو) نشان میدهد که جنگ 40 روزه تنها در دو هفته نخست باعث افزایش محبوبیت بیبی شد. با طولانیشدن نبرد، حسشدن وضعیت جنگی در میان ساکنان سرزمینهای در تسلط اسرائیل و عدم تحقق اهداف جاهطلبانهای نظیر تغییر رژیم در ایران، محبوبیت نتانیاهو و حزب لیکود به وضعیت قبل از جنگ بازگشت و درنهایت وقتی مشخص شد آتشبس در لبنان هم یکی از مفاد تفاهم میان ایران و آمریکا خواهد بود، وضعیت برای نتانیاهو از پیش از جنگ نیز بدتر شد. نخستین نظرسنجی مهم برگزار شده پس از اعلام تفاهم ایران و آمریکا حاکی از آن است که اگر امروز در سرزمینهای اشغالی انتخابات برگزار شود، حزب لیکود تنها 23 کرسی به دست میآورد، یعنی تقریباً 5 کرسی کمتر از میزانی که قبل از جنگ برای این حزب پیشبینی میشد. بهاینترتیب میتوان گفت جنگ 40 روزه با ایران تا این لحظه نه تنها برای نتانیاهو و حزب لیکود منجر به افزایش محبوبیت نشده، بلکه در حال بدتر کردن وضعیت آنهاست. در واقع شاید گزافه نباشد اگر بگوییم تداوم پیدا کردن این روند باعث میشود، بتوان گفت جنگ و نتایج آن باخت نتانیاهو در انتخابات 2026 را تقریباً مسجل کرده است.»
دولت در نظر ساکنان سرزمینهای اشغالی ناتوان از تحقق اهداف است
براتی تحلیلی هم از واکنش ساکنان سرزمینهای اشغالی در مورد تفاهمنامه ایران و آتشبس در لبنان ارائه داد و گفت: «ساکنان سرزمینهای اشغالی دو موضوع مهم را در تفاهم اخیر تهران - واشنگتن برجسته میبینند؛ نخست اینکه توافق ایران و آمریکا بدون دستیابی به اهداف اصلی تلآویو در جنگ رقم میخورد و قرار است باعث عادیسازی وضعیت ایران در منطقه و کاهش تحریمها و بازگشت منابع مالی بلوکهشده ایران شود. طبیعی است که توافق ایران و آمریکا در این شرایط برای اسرائیلیها غیرقابلقبول جلوه کند و باعث شود آنها هیئت حاکمه اسرائیل را ناتوان از تحقق اهداف خود و تحمیل خواستههای خود به ترامپ ببینند. نکته دوم که در شرایط کنونی برای ساکنان این سرزمینها از «برقراری آتشبس با ایران» مهمتر است، وجود اصل «برقراری آتشبس با لبنان» در توافق مذکور است. ساکنان سرزمینهای اشغالی بهشدت نسبت به حضور حزبالله در نزدیکی خود احساس ترس و خطر میکنند و مایلند تا زمان عقبنشینی جدی حزبالله به جنگ در لبنان ادامه دهند. نظرسنجیها نشان میدهد میزان مخالفت با آتشبس با ایران در جامعه اسرائیل حدود 60 درصد است ولی میزان مخالفت با آتشبس در لبنان از 80 درصد بیشتر است. برای همین برقراری آتشبس در لبنان آسیب بسیار زیادی به حیثیت کابینه نتانیاهو در آستانه انتخابات وارد میکند.»
نتانیاهو قدرت را رها نخواهد کرد؟
همزمان با اعلام خبر خاتمه جنگ میان ایران و آمریکا، رسانههای صهیونیستی گمانهزنیهایی را از استعفای احتمالی نتانیاهو منتشر کردند. براتی در تحلیل علل انتشار این خبر گفت: «گمانهزنیها درباره احتمال عدم حضور نتانیاهو در انتخابات، از زمانی آغاز شد که دونالد ترامپ در یک مصاحبه به این نکته اشاره کرد که «نتانیاهو یک نخستوزیر در زمان جنگ است و مشخص نیست بخواهد در انتخابات شرکت کند»!با وجود بروز پارهای اختلافات دستورکاری میان واشنگتن و تلآویو و همچنین با وجود چشمانداز ناامیدکننده در نظرسنجیها؛ اما نتانیاهو ثابت کرده سیاستمداری نیست که پیش از آنکه شکست بخورد عرصه را تحویل رقیبان دهد. بیبی با وجود همه چالشها رقابت را ادامه خواهد داد و حتی درصورتیکه شکست بخورد هم تلاش برای بازگشت به قدرت را کنار نخواهد گذاشت.»
بازار ![]()