پیام سپاهان - اردستان-کارشناس مسائل مذهبی گفت: والدین باید با تقویت عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس فرزندان زمینه شکل‌گیری شخصیت مستقل و توانایی تصمیم‌گیری آگاهانه را در آنان فراهم کنند.
حجت‌الاسلام میثم قربی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: امروز در شرایطی قرار داریم که فرزندان ما با حجم گسترده‌ای از حرف‌ها، رفتارها و دیدگاه‌های متفاوت مواجه هستند؛ مسائلی که گاه با یکدیگر در تضاد قرار دارند و می‌توانند موجب سردرگمی و پریشانی ذهنی آنان شوند.
وی افزود: در گذشته، فرزندان بیشتر تحت تأثیر خانواده و معلمان خود قرار داشتند، اما امروز با تنوع گسترده‌ای از دیدگاه‌ها و رفتارهای اجتماعی روبه‌رو هستند.
کارشناس مسائل مذهبی خاطرنشان کرد: همین مسئله ضرورت توجه جدی به تربیت صحیح فرزندان را دوچندان می‌کند. برای مصون‌سازی فرزندان در برابر آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی، باید سه ویژگی مهم شخصیت، حریت و تفکر را در وجود آنان تقویت کنیم.
قربی تصریح کرد: نمی‌توان صرفاً با تذکر دادن به دیگران و تلاش برای تغییر رفتارهای جامعه، از آسیب‌پذیری نسل جوان جلوگیری کرد؛ بلکه باید از خانواده شروع کنیم و زمینه رشد ویژگی‌های شخصیتی و فکری لازم را در فرزندانمان فراهم آوریم.
وی اضافه کرد: نخستین ویژگی، پرورش شخصیت و تقویت اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس در فرزندان است. کودکان و نوجوانان باید احساس کنند که ارزشمند، محترم و مفید هستند و حضور آنان در خانواده اهمیت دارد.
کارشناس مسائل مذهبی ادامه داد: هنگامی که فرزندان در محیط خانواده مورد احترام قرار می‌گیرند و مسئولیت‌هایی متناسب با توانایی‌هایشان به آنان سپرده می‌شود، احساس ارزشمندی بیشتری پیدا می‌کنند و کمتر تحت تأثیر رفتارها و الگوهای نامناسب بیرونی قرار می‌گیرند.
قربی یادآور شد: در این زمینه، شیوه رفتار والدین با فرزندان اهمیت فراوانی دارد. همان‌گونه که در حدیث شریف کساء، حضرت زهرا (س) با تعابیری سرشار از محبت و احترام با فرزند خود سخن می‌گویند، ما نیز باید در برخورد با فرزندانمان از ادبیاتی محترمانه استفاده کنیم.
وی اضافه کرد: باید به فرزندان نشان دهیم که عزیز، ارزشمند و تأثیرگذار هستند. خانواده‌ها باید از تحقیر فرزندان و نادیده گرفتن توانایی‌های آنان پرهیز کنند و با ایجاد فرصت برای مشارکت در امور خانه، زمینه رشد اعتمادبه‌نفس و احساس مسئولیت‌پذیری را فراهم آورند.
کارشناس مسائل مذهبی خاطرنشان کرد: فرزندی که در خانواده احساس ارزشمندی کند، برای جلب توجه دیگران کمتر به رفتارهای نامناسب گرایش پیدا می‌کند. بنابراین، احترام به فرزندان و توجه به نیازهای عاطفی آنان از مهم‌ترین اصول تربیت صحیح است.
قربی تصریح کرد: دومین ویژگی، پرورش روحیه حریت و آزادمنشی در فرزندان است. منظور از حریت آن است که انسان اسیر عادت‌ها، تعصبات و رفتارهای نادرست خود نباشد و بتواند در صورت مواجهه با اشتباه، آن را بپذیرد و اصلاح کند.
وی بیان کرد: والدین باید این روحیه را ابتدا در رفتار خود نشان دهند تا فرزندان نیز بیاموزند که پذیرفتن اشتباه و عذرخواهی کردن، نشانه ضعف نیست، بلکه بیانگر آزادمنشی و رشد شخصیت است.
کارشناس مسائل مذهبی ادامه داد: گاهی والدین در برابر فرزندان مرتکب اشتباه می‌شوند، اما از عذرخواهی کردن خودداری می‌کنند. این رفتار به‌تدریج می‌تواند روحیه لجبازی را در فرزندان تقویت کند.
قربی یادآور شد: اگر پدر یا مادر در موقعیت مناسب بگوید که اشتباه کرده و بابت رفتار خود عذرخواهی کند، به فرزند می‌آموزد که نباید اسیر غرور، عادت‌ها و تعصبات باشد. این شیوه رفتاری می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری روحیه آزادمنشی در فرزندان شود.
وی افزود: شخصیت و حریت دو ویژگی مکمل یکدیگر هستند؛ به این معنا که انسان با شخصیت در برابر رفتارها و پیشنهادهای نادرست دیگران قدرت نه گفتن دارد و انسان آزاده نیز می‌تواند در برابر خواسته‌ها و عادت‌های نادرست خود ایستادگی کند.
کارشناس مسائل مذهبی خاطرنشان کرد: تربیت صحیح باید به‌گونه‌ای باشد که فرزندان ضمن برخورداری از عزت‌نفس، توانایی انتخاب آگاهانه و مقاومت در برابر فشارهای نامناسب را نیز پیدا کنند.
قربی تصریح کرد: محبت و علاقه والدین به فرزندان، یکی از مهم‌ترین عوامل تحقق این هدف است. خانواده‌ها باید به فرزندان خود عشق بورزند و با رفتار و گفتارشان این محبت را نشان دهند.
وی اضافه کرد: همان‌گونه که در یک توصیه تربیتی آمده است: «به استاد فرزند مرا عشق بیاموز و دگر هیچ»؛ باید بدانیم که محبت صحیح و مستمر، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت و سلامت تربیتی فرزندان دارد.
کارشناس مسائل مذهبی ادامه داد: سومین ویژگی و از مهم‌ترین مؤلفه‌های تربیت نسل جوان، تقویت قدرت تفکر و تحلیل است. ممکن است فرزندی از شخصیت و عزت‌نفس برخوردار باشد و روحیه آزادمنشی نیز در او تقویت شده باشد، اما در تحلیل اتفاقات و نتیجه‌گیری از آن‌ها دچار اشتباه شود.
قربی یادآور شد: ازاین‌رو، ضروری است که فرزندان توانایی بررسی دیدگاه‌های مختلف، تشخیص نقاط قوت و ضعف و رسیدن به نتیجه‌ای منطقی را کسب کنند. صرف برخورداری از اعتمادبه‌نفس و آزادمنشی برای مصون ماندن از خطا کافی نیست و قدرت تحلیل و استدلال نیز باید در آنان تقویت شود.
وی خاطرنشان کرد: تفکر به معنای مشاهده و شنیدن دیدگاه‌های مختلف، کنار هم قرار دادن اطلاعات، تجزیه‌وتحلیل مسائل و در نهایت رسیدن به نتیجه‌ای درست است. فرزندان ما هر روز با تحلیل‌های متفاوت، رفتارهای گوناگون و مسائل پیچیده اجتماعی و سیاسی مواجه می‌شوند.
کارشناس مسائل مذهبی بیان کرد: اگر فرزندان نتوانند اطلاعات و دیدگاه‌های مختلف را به‌درستی تحلیل کنند، ممکن است با وجود برخورداری از شخصیت و آزادمنشی، در نتیجه‌گیری دچار اشتباه شوند. بنابراین، تقویت مهارت تفکر و تحلیل باید یکی از اولویت‌های نظام تربیتی و آموزشی باشد.
قربی تصریح کرد: برای تقویت قدرت تفکر در فرزندان، باید در شیوه‌های آموزشی و فضای مدارس نیز بازنگری صورت گیرد. یکی از پیشنهادها، تغییر چیدمان سنتی کلاس‌های درس و استفاده از آرایش‌هایی است که امکان گفت‌وگو، تعامل و تبادل نظر میان دانش‌آموزان را فراهم می‌کند.
وی یادآور شد: به‌جای آنکه دانش‌آموزان صرفاً پشت سر یکدیگر بنشینند و شنونده مطالب معلم باشند، می‌توان با چیدمان دایره‌ای یا گروهی، زمینه مشارکت بیشتر آنان در فرایند یادگیری را فراهم کرد و فرصت داد تا دانش‌آموزان دیدگاه‌های خود را بیان کنند و با نظرات دیگران آشنا شوند.