پیام سپاهان - اصفهان - در پاتوق ۱۴۲ نقد فیلم حوزه هنری اصفهان سینمای ناب و بی تکلف روایت شد.
به گزارش خبرنگار مهر، همزمان با بزرگداشت روز ملی سینما، صد و چهل و دومین نشست «پاتوق فیلم کوتاه اصفهان» بعدازظهر سهشنبه با رویکردی آسیبشناسانه نسبت به جریانهای حاکم بر فیلمنامهنویسی و با نگاهی به آثار برگزیده جهانی، پرونده فصل «سیدرضا میرکریمی» را بست.
این رویداد که با حضور پرشور سینماگران و علاقهمندان در سینما سوره برگزار شد، مجالی برای بازخوانی نسبتِ میان «تکنیک» و «محتوا» در سینمای امروز ایران بود؛ نشستی که در آن مجتبی اسپنانی، مدرس و منتقد سینما، بر ضرورت بازگشت فیلمسازان به «تجربه زیسته» تأکید کرد.
پاتوق ۱۴۲ و روایتی از سینمای ناب و بیتکلف
برنامه این هفته پاتوق فیلم کوتاه اصفهان، ترکیبی از بزرگداشت و نقد بود. این رویداد که با پخش کلیپی ویژه به مناسبت روز ملی سینما آغاز شد، در گام نخست ادای دینی بود به فعالان و عوامل فصل گذشته (فصل زاون قوکاسیان)؛ کسانی که در ماههای گذشته چراغ این محفل را روشن نگه داشتند. پس از آیین تقدیر، مخاطبان به تماشای دو اثر برگزیده از جشنواره فیلم کن نشستند: فیلمهای «من خوشحالم که الان مردهای» به کارگردانی توفیق برهوم و «یک شب آرام» به کارگردانی کیو یانگ.
مجتبی اسپنانی در تحلیل این دو اثر، آنها را نمونههای موفقی از سینمای «بیادعا» دانست. او با تکیه بر فرم روایی این فیلمها توضیح داد: فیلم برای اثرگذاری، الزماً محتاج داستانهای پیچیده، رویدادهای دراماتیک متعدد یا گرهگشاییهای مرسوم در فیلمنامههای کلاسیک نیست. گاهی سادگی روایت، خودِ بزرگترین قدرتِ فیلمساز است.
به اعتقاد اسپنانی، بزرگترین خطای فیلمسازان امروز، اولویت دادن به قواعد خشکِ فیلمنامهنویسی پیش از درک آنچه میخواهند بگویند» است. او تأکید کرد که مفهوم اصلی و دغدغهی ذهنی فیلمساز، باید پیش از هر ساختار تکنیکی شکل بگیرد.
آسیبشناسی تکنیکزدگی و تله جشنواره
اسپنانی در بخش دیگری از این نشست، با نقد وضعیتِ تولیداتِ کوتاه در کشور، به مسئله تکنیکزدگی پرداخت. وی در این باره گفت: «بسیاری از فیلمهای کوتاه امروزی از نظر استانداردهای فنی، از نورپردازی گرفته تا فیلمبرداری و بازیگری، در سطح قابلقبولی قرار دارند؛ اما بزرگترین ضعف آنها، نداشتنِ حرفِ تازه یا مسئله مشخص است. در واقع، بسیاری از فیلمسازان بهجای کشف نگاه شخصی، درگیرِ ویترینِ بصری شدهاند.
او نتیجهگرایی را مانع بزرگِ خلاقیت دانست و افزود: تمایلِ مفرط برای حضور در جشنوارههای معتبر، دریافتِ جایزه یا ساخت سریعِ فیلم، فیلمساز را از فرآیندِ کشف و شهود باز میدارد. وقتی فیلمساز از همان ابتدای مسیرِ نوشتن، به فکرِ محدودیتهای تولید، شرایط فراخوانها و بودجههای دولتی یا خصوصی است، دچار نوعی خودسانسوریِ ناخودآگاه میشود. این محدودیتها، پیش از آنکه فیلمساز قلم بر کاغذ بگذارد، خلاقیت را در نطفه خفه میکند.
اسپنانی در پایانِ این نشست که با اختتامیه فصل «سیدرضا میرکریمی» همراه بود، از فیلمسازان خواست تا پیش از دلبستن به قواعد آکادمیک یا موفقیتهایِ جشنوارهای، به وضعیت زندگی و تجربیات واقعیِ پیرامون خود رجوع کنند. او معتقد است سینمایِ تأثیرگذار، سینمایی است که بتواند «تجربه زیسته» فیلمساز را به مفاهیمی عمیق و زبانِ بصریِ منحصربهفرد تبدیل کند.
گفتنی است، پاتوق ۱۴۲ فیلم کوتاه اصفهان، روز یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ در سینما سوره برگزار شد و با برگزاری این آیین، فصل «سیدرضا میرکریمی» به ایستگاه پایانی خود رسید.