پیام سپاهان - فارس / در شرایطی که تاکنون هیچ مقام مسؤول و حتی پیمانکاران فرهنگی درباره ابهامات ریز و درشت برگزاری «کنتراتی» بزرگداشت سال گذشته استاد شهریار شفافسازی نکردهاند، خبرهای رسیده از تلاش برای واگذاری چراغخاموش کنگره امسال به گروهی دیگر از پیمانکاران فرهنگی و گردشگری حکایت دارد!
تحرکات غیرشفاف سیاستگذاران و تصمیمگیران پشتپرده برگزاری کنگره بزرگداشت استاد شهریار، در حالی از چند هفته قبل و با معرفی دقیقهنودی و پرحاشیه مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان بهعنوان دبیر این رویداد، به جای یکی از چهرههای علمی، دانشگاهی و فرهنگی وارد فاز اصلی شده است که گفته میشود هم در بخش کنترات و پیمانکاری بخشهای جنبی کنگره ـ که بهطور مستقل به آن خواهیم پرداخت ـ و هم در زمینه تأمین هزینههای برگزاری و تعیین «اسپانسر» کنگره، ابهامات و پرسشهای جدی وجود دارد.در این میان، حضور برخی افراد و بازیگران بیارتباط با حوزه فرهنگ و ادبیات نیز بر دامنه ابهامات افزوده است؛ بهگونهای که به نظر میرسد کنگره امسال نیز ذیل نام سترگ «استاد شهریار»، در حال طی همان مسیر پرحاشیه و پرسشبرانگیز کنگره سال گذشته است.کنگره بینالمللی بزرگداشت «استاد شهریار» در شهریورماه سال گذشته، در حالی با میدانداری برخی چهرههای سیاسی و فرهنگی تبریز و آذربایجان طراحی و برنامهریزی شد که رسانهها و برخی نخبگان، پیش از برگزاری آن نسبت به تکرار رویههای کلیشهای، کمخروجی، هزینهبر و هزینهتراش هشدار داده بودند.با این حال، آنچه در عمل رقم خورد، نهتنها کمک چندانی به معرفی و شناساندن دقیق و واقعی افکار، آرا، آثار، ابعاد شخصیتی، افقهای اندیشهورزی، سبک زندگی، جهانبینی و ناگفتههای زندگی این استاد مسلم شعر و ادب ایران نکرد، بلکه ابهامات پس از برگزاری کنگره، بیش از پیش بر ابعاد ماجرا سایه افکنده است.
وعده نامحقق آقای معاون و نقض دستور استاندار!
اکنون، با گذشت ماهها از برگزاری کنگره سال گذشته، همچنان جزئیات روشنی از نحوه هزینهکرد اعتبارات، قراردادها، نحوه انتخاب پیمانکاران، منابع مالی، حامیان و مهمتر از همه، خروجیها و دستاوردهای ملموس آن رویداد در دسترس افکار عمومی قرار نگرفته است؛ موضوعی که ضرورت شفافسازی مسئولان و متولیان امر را بیش از پیش پررنگ میکند.این در حالی است که در همان ایام، «مرتضی محمدزاده»، معاون سیاسی، اجتماعی استاندار آذربایجانشرقی و رئیس ستاد برگزاری کنگره استاد شهریار، همزمان با اوجگیری انتقادات اهالی رسانه و چهرههای فرهنگی و ادبی استان نسبت به فرآیند برگزاری و ابهامات موجود پیرامون این کنگره، سراسیمه و تنها یک روز مانده به برگزاری آن، با دعوت از برخی روزنامهنگاران و رسانههای منتقد، نشستی تحت عنوان «هماندیشی» برگزار کرد.این نشست که بهزعم برگزارکنندگان با هدف کمک به برگزاری هرچه بهتر کنگره و البته تلطیف فضای رسانهای و فرهنگی استان برگزار شد، با وعده محمدزاده برای شفافسازی درباره ابهامات مطرحشده و پاسخ به پرسشها و دغدغههای رسانهها در روزهای پس از برگزاری کنگره همراه بود؛ وعدهای که با گذشت زمان، تاکنون محقق نشده است.
کنگره شهریار در محاصره ابهام؛ پاسخگویی همچنان روی هوا
محمدزاده، چند روز پیش و همزمان با درز اخبار و گزارشهایی درباره حذف دبیر پیشین کنگره امسال و انتخاب بحثبرانگیز «نعمت پایان»، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، بهعنوان دبیر این کنگره، در پی تماس تلفنی خبرنگار خبرگزاری فارس با وی، نهتنها حاضر به گفتوگوی مستقیم درباره این موضوع نشد، بلکه برخلاف دستور و توصیه صریح استاندار آذربایجان شرقی مبنی بر ضرورت پاسخگویی مدیران دولتی به رسانهها و افکار عمومی، از شفافسازی درباره جزئیات برگزاری کنگره امسال نیز خودداری کرد.وی در نهایت، از طریق یکی از کارشناسان دفترش و با استناد به حضور در جلسه، پاسخگویی درباره این موضوع را وظیفه مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان دانست؛ مدیری که بنا بر انتقادات مطرحشده، طی یکونیم سال گذشته عملاً در قبال پرسشهای رسانهها و افکار عمومی پاسخگو نبوده است.
فعلا هیچ چیز شفاف نیست ...
با تمام این تفاصیل، در فاصله تنها ۲۰ روز تا روز ملی شعر و ادب فارسی و برگزاری کنگره بزرگداشت استاد شهریار در سالروز وفات این شاعر نامآور و عارف بیبدیل، هنوز صدای چندانی از برگزارکنندگان و متولیان این رویداد به گوش نمیرسد؛ کنگرهای که امسال، همزمان با یکصد و بیستمین سالروز تولد استاد شهریار برگزار میشود.در این میان، گفته میشود سیاستگذاری و برنامهریزی کنگره بار دیگر بهصورت «کنتراتی» در اختیار برخی پیمانکاران فرهنگی، میراثی، گردشگری و سیاسی قرار گرفته یا در آستانه واگذاری است؛ موضوعی که بر ابهامات موجود افزوده است.این روند، یادآور رویه سال گذشته است؛ جایی که بخش قابلتوجهی از تصمیمگیریها و برنامهریزیهای کنگره در سکوت، خفا و در حلقهای محدود از افراد و بازیگران دنبال شد و همچنان نیز درباره جزئیات آن، شفافسازی روشنی صورت نگرفته است.
در این میان، با توجه به احتمال بسیار ضعیف اطلاعرسانی شفاف و پاسخگویی صریح «آقای دبیر»، اعوان و انصار وی، پیمانکاران نزدیک به این حلقه و حتی معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجانشرقی به پرسشهای مطرحشده از سوی افکار عمومی، متخصصان، نخبگان، اهالی رسانه و چهرههای شاخص علمی، فرهنگی و ادبی، ضروری است شخص استاندار آذربایجان.شرقی، پیش از آنکه بازیگران پیدا و پنهان این رویداد بار دیگر فضای فرهنگی، هنری و علمی استان را دستخوش حواشی و ابهامات احتمالی کنند، رأساً برای شفافسازی درباره ابعاد و چگونگی برگزاری کنگره امسال اقدام مؤثر انجام دهد.از جمله مواردی که نیازمند ارائه توضیحات دقیق و روشن به افکار عمومی و رسانههاست، میتوان به چگونگی چینش اعضای کمیتههای تخصصی و علمی، نحوه انتخاب مدعوین و میهمانان، فرآیندهای اجرایی برگزاری، میزان و محل هزینهکرد اعتبارات، اهداف و انگیزههای اسپانسر اصلی از ورود به این کنگره و همچنین جزئیات برنامههای جنبی مرتبط با این رویداد اشاره کرد.این مطالبه از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا میکند که به نظر میرسد، همچنان و همانند سال گذشته، بخش قابلتوجهی از ابعاد و فرآیندهای این کنگره برای افکار عمومی شفاف نیست و همین ابهام میتواند زمینهساز شکلگیری پرسشها و حواشی تازهای پیرامون رویدادی شود که قرار است در شأن نام و جایگاه استاد شهریار برگزار شود.
نه به مصادره سیاسی، اقتصادی "شهریار"
سیاستها و تدابیر انقباضی و انحصارگرایانه برگزارکنندگان کنگره سال گذشته شهریار، در حالی توسط همان بازیگران و طراحان دولتی و سیاسی به کنگره امسال نیز سرایت کرده است که اساساً چنین رویکردها و بهرهبرداریهایی، حتی در دوران حیات مرحوم شهریار نیز نتیجهبخش نبوده و تجربه نشان داده است هرگونه «مصادره» و «انحصار» سیاسی و فرهنگی پیرامون نام و یاد این شاعر بلندآوازه، به نفع یک فرد، گعده، گروه یا جریان سیاسی، دولتی و شبهدولتی، پروژهای شکستخورده، آسیبزا و انحرافی خواهد بود.از سوی دیگر، تلاشهای التقاطی برخی جریانها برای عادیسازی فرایند «کنگرهتراشیهای کنتراتی» توسط جریانهای پیمانکاری فرهنگی و هنری، شاید خیانتبارترین شکل تفقد، تجلیل، پاسداشت و هر عنوان انحرافی دیگری باشد که میتوان در قالب پروژه جعلی «شهریاردوستی» تعریف کرد.این رویکرد، جدا از تحمیل هزینهها و اتلاف اعتبارات عمدتاً دولتی و فرهنگی، عملاً طی ۳۸ سال پس از رحلت این شاعر نامدار ادامه داشته و همچنان شاهد آن هستیم که کنگرههای تکراری، از «کشکول کهنه» مشتی مدعی فرهنگ، هنر و ادب بیرون میآید؛ کنگرههایی که بیش از آنکه در شأن نام و جایگاه شهریار باشند، به محملی برای تکرار مکررات، بازتولید حلقههای محدود و بهرهبرداریهای سیاسی و پیمانکاری تبدیل شدهاند.