پیام سپاهان - خراسان / «از میز کارگروه تا میدان زیارت» عنوان سرمقاله در روزنامه خراسان به قلم حامد رحیم پور است که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
سالهاست برای تسهیل زیارت، تصمیم گرفتهایم؛ جلسه برگزار کردهایم، کارگروه تشکیل دادهایم، اعتبار پیشبینی کردهایم و برای رفع موانع زائران مصوبه پشت مصوبه داشتهایم. با این حال، وقتی پای زائر به مشهد میرسد، هنوز بسیاری از مشکلات همانهایی است که سالها پیش دربارهشان حرف و مطالبه بوده و حتی مصوبات متعدد را پشت سر گذاشته است! این تناقض، یک سؤال جدی را پیش میکشد؛ تصمیمهایی که پیش از این برای زیارت گرفته شده، چه میزان به نتیجه رسیده است؟ چندی پیش همزمان با ایام سوگواری دهه آخر صفر، دوباره نشست ویژه کارگروه ملی امام رضا(ع) در مشهد تشکیل جلسه داد و مجموعهای از تصمیمها برای بهبود وضعیت زیارت و خدمترسانی به زائران روی میز قرار گرفت. در کلیات، تردیدی نیست که توجه دولت به مسئله زیارت و تلاش برای هماهنگ کردن دستگاههای مختلف اجرایی اتفاقی مثبت و ضروری است؛ بهویژه برای مشهد که سالانه میزبان دهها میلیون زائر است و بخش مهمی از زیرساختهای آن، دیگر صرفا مسئله یک کلانشهر نیست و ماهیتی ملی پیدا کرده است.اما اشاره به یک نمونه مشخص به عنوان شاهد این مدعا کافیاست تا متوجه شویم مسئله زیارت و رفع مشکلات و موانع برای تسهیل آن، کمبود مصوبه نیست بلکه ضعف و ناهماهنگی در اجرای مصوبات است؛ اوایل سال گذشته وقتی چهاردهمین کارگروه ملی زیارت در مشهد تشکیل جلسه داد، یک موضوع بیش از بقیه موارد، مورد توجه افکارعمومی و رسانه ها قرار گرفت؛ این که از ۱۴۷ مصوبه ای که این کارگروه برای حوزه زیارت به تصویب رسانده، بخش زیادی از مصوبات مهم آن هنوز به مرحله اجرا نرسیده است! یکی از مهمترین این مصوبه ها هم احداث قطار سریعالسیر مشهد–تهران است که سابقه تصویب آن در کارگروه ملی زیارت به سالهای ۱۳۹۶ و ۱۴۰۱ بازمیگردد و در همه جلسات بر آن تأکید شده است، حتی رهبر شهید نیز بارها بر اهمیت این پروژه تأکید کردند، اما چه میزان از اجرا نصیب این مصوبه مهم شده؟ هیچ! در یکی از همین جلسات کارگروه ملی، پنج بند درباره این پروژه تصویب شده؛ هماهنگی با شرکت سرمایهگذار فعال در میادین نفتی برای تأمین مالی از محل تهاتر نفت، همکاری با شرکت راهآهن جمهوری اسلامی، مشارکت قرارگاه خاتمالانبیا(ص)، درج پروژه در پیوست شماره ۱ قانون بودجه سنواتی و همچنین پیشنهادهای دیگر برای تأمین مالی؛ اما هنوز اجرای پروژه قطار سریع السیر به مرحله اجرا نزدیک هم نشده است!
برخی از مصوبات هم به نام مشهد و زیارت بوده اما به کام دیگران! قطعا تمام ذینفعان و متولیان امر زیارت اذعان دارند که یکی از مشکلات و ضعف های جدی در مسیر زیارت زائران، حوزه حمل و نقل و زیرساخت های جاده ای است؛ وقتی حدود ۹۰ درصد زائران داخلی امام رضا(ع) از طریق خودروهای شخصی و جاده ها به مشهد مشرف می شوند، طبیعی است که تمرکز بر توسعه زیرساخت های جاده ای منتهی به این شهر باید بیشتر از هر حوزه دیگری مورد توجه قرارگیرد، اما وضعیت چیست؟ باز هم هیچ! در شرق کشور با فقر وجود آزادراه مواجهیم چراکه از حدود ۳۰۰۰ کیلومتر آزادراه کشور، تنها ۳۸ کیلومتر سهم استان است، آن هم در شرایطی که سالانه بیش از ۳۰ میلیون زائر به مشهد سفر میکنند؛ یعنی هر سه سال یکبار، کل جمعیت کشور به مشهدالرضا(ع) می آیند، اما تنها یک درصد از آزادراههای کشور در این محدوده در خدمت آنهاست. طبیعی است که متولیان کارگروه های مختلف و متعدد حوزه زیارت به این مقوله توجه داشته و برای جبران این فقر جدی، مصوبه هم گذرانده اند؛ آزادراه حرم تا حرم یکی از همین مصوبات است؛ مصوبه ای که قرار بود برای توسعه زیرساخت های جاده ای خراسان رضوی باشد اما به کام استان های دیگری همچون سمنان تمام شد.البته در جریان مصوبات جلسه اخیر نشست ویژه کارگروه امام رضا(ع)، یک اقدام قابل دفاع و تحسین برانگیز رقم خورد و آن ارائه مجموعه ای از مصوبات برای تحقق دیپلماسی زیارت بود؛ یک
نقطه زنی دقیق برای تحقق موضوعی که سال ها و دهه ها مطالبه جدی نخبگان بود و روزنامه خراسان هم در مطالبه گری آن پرچمداری کرده است. زائری که از پاکستان، عراق، هند، افغانستان، آسیای مرکزی یا هر نقطه دیگری از جهان به مشهد میآید، با انبوهی از تجربه زیسته به کشورش بازمیگردد، چند روز در این شهر زندگی میکند، زیارت می کند، با مردم سخن میگوید، خرید میکند، غذا میخورد، از خیابانهای شهر عبور میکند، با خدمات عمومی مواجه میشود و در نهایت با تصویری از ایران به کشور خود بازمیگردد. اینجاست که اهمیت میزبانی روشن میشود، در تصمیم گیری ها و تسهیل گری ها، مسئله این نیست که فقط زائر را به مشهد برسانیم، مسئله این است که وقتی رسید، بتواند بدون سردرگمی و با شأنی که شایسته مهمان حرم رضوی است، زندگی کند، زیارت کند و شهر را تجربه کند؛ اقدامی که امید می رود با مصوبات اخیر این کارگروه گام های اساسی آن برداشته شود.
با این حال، بررسی تمام این گزاره ها نشان می دهد که گره اصلی، لزوما در مرحله تشخیص مسئله نیست؛ چرا که مسئولان و متولیان زیارت میدانند مشهد مشکل حملونقل دارد، میدانند پارکینگ کم است، میدانند زیرساختهای جادهای متناسب با حجم زائر نیست و میدانند برای زائر خارجی باید موانع بیشتری برداشته شود؛ مشکل آنجاست که برخی تصمیمها در فاصله میان تصویب و اجرا متوقف می شود. برای زائر، فرقی نمیکند یک پروژه در جلسه کارگروه ملی زیارت تصویب شده یا در هیئت دولت یا در یک کمیته تخصصی! زائر نتیجه را در خیابان، جاده، ایستگاه، فرودگاه، هتل، پارکینگ و حرم میبیند.
پس شاید مهمترین کارویژه نهادهای تصمیمگیر در حوزه زیارت و کارگروه های مختلف، ایجاد سازوکاری است که مصوبات بر زمین مانده را احیا و اجرایی کند و اجازه ندهد مصوبات قبلی دوباره به مصوبات جدید تبدیل شود!