پیام سپاهان

آخرين مطالب

در کتاب «عبور از گفتمان» بررسی شد؛ شایعه؛ بزرگترین نمونه شبه گفتمانی فرهنگي

در کتاب «عبور از گفتمان» بررسی شد؛ شایعه؛ بزرگترین نمونه شبه گفتمانی
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - خبرگزاری کتاب ایران /جعل عمیق به عنوان شدیدترین نمونه‌های شبه گفتمانی در عصر حاضر در کتاب «عبور از گفتمان» بررسی شده است.
این کتاب با هدف و ادعای تبیین وضعیت فرهنگی و تحولات گفتمانی عصر پست مدرن در زیرلایه‌های متکثر شکل‌دهنده این وضعیت، با ابزار تحلیل متن،‌ طراحی و تدوین شده است. در فصل اول کتاب رویکرد نشانه معناشناسی، نشانه معناشناسی از فرمالیسم تا امروز، نظریه‌های نشانه معناشناسی پرداخته شده است. در این زمینه نویسنده به نظریات معناشناسانی چون فردینان دوسوسور، لوئی یلمزف، لویی اشتروس، گرمس و پیرس می‌پردازد. نشانه‌شناسی فرهنگی، تحلیل فضای بین فرهنگی، سپهر نشانه‌ای، نشانه‌شناسی لایه‌ای دیگر موضوعاتی است که در مبحث نشانه‌شناسی کتاب مطرح شده است.
اما بخش بعدی این اثر به گفتمان اختصاص دارد و موضوعاتی مانند فرضیه عبور گفتمان، مسخ و استحاله نشانه‌ها، اعتبارزدایی و هویت‌زدایی سوژگانی، هویت ریزومی در آن مطرح شده است.
نویسنده در ادامه موضوع قابل بررسی به مباحثی همچون مولفه هویتی سوژه‌ها، اسامی، چهره، مدرک و شغل، هزارتو و قانون تصادف، استفاده نمادین از نشانه شمایلی، نظام تعاملی نشانه‌ها در راستای ارزش‌گذاری و ارزش‌‌زدایی، درهم‌شکستن افق ذهنی خواننده، روایت‌شکنی، چتر گفتمانی، ظهور شبه گفتمان، نگاه جهان‌شمول، غایت گفتمان جهان‌شمول، عبور از «گفتمان» به «شبکه»، کارکرد شبه گفتمانی جعل عمیق و شایعه، کارکرد شبه گفتمانی جعل عمیق، جعل «صورت بیان» در جعل عمیق و کارکرد شبه گفتمانی شایعه و تقلب از دیگر موضوعاتی است که در کتاب به تفصیل به آن نویسنده پرداخته است.
به اعتقاد نویسنده، وقتی از نظریه‌پردازی سخن می‌گوییم با نظریات مختلف در خصوص چیستی نظریه و پردازش آن مواجه می‌شویم. اینکه نظریه‌ای پرداخته شده باشد یا صرفا نگارنده مدعی ارائه آن باشد چیزی نیست که به صرف ادعا بسنده باشد بلکه نظریه امری اجماعی است و جز از رهگذر تایید جامعه علمی قابل دفاع نیست، ولو اینکه تایید مدت‌ها به تاخیر افتد. او در این باره یلمزلف را مثال می‌زند و می‌گوید: «یلمزلف در تمهیداتی بر نظریه زبان می‌گوید نظریه امری استقرایی به معنی استقرای جز به کل یا استقرای تعمیمی نیست بلکه مجموعه‌ای است از گزاره‌های برآمده از تجربیات محقق که در تجارب او ریشه دارند و پیشاپیش برای آن هیچ تاییدی جز دلبستگی محقق به آن‌ها نداریم اما مسئله این است که این گزاره‌های مفروض بتوانند در تجربه اعتبار کسب کنند، آن هم نه به این صورت که اعتبار نظریه به تجربه باشد بلکه نظریه بتواند تجاربی را معتبر سازد.»
کتاب بر ایده عبور از گفتمان متمرکز شده است و به اعتقاد مولف پیش‌درآمد عبور از گفتمان، یک وضعیت شبه گفتمانی است که بر اثر رشد تکنولوژی ظهور یافته است. برای تبیین این وضعیت، در بخش پایانی کتاب با انتخاب نمونه‌هایی از جعل عمیق به عنوان شدیدترین نمونه‌های شبه گفتمانی در عصر حاضر ساز و کار این وضعیت را که خود نظریه‌ای خودبسنده در چارچوب دانش معناشناسی باید تلقی شود تبیین کرده است.

پیام سپاهان


همچنین در پایان وضعیت جعل عمیق، نحوه شکل‌گیری وضعیت شبه گفتمانی و از بین رفتن ساختارهای مرجعیت گفتمانی را در اثر شایعه به طور مختصر بررسی کرده است.
کارکرد شبه گفتمانی شایعه و تقلب
شایعه و تقلب نیز همانند جعل، در نظام حقیقت‌شناسی دستکاری می‌کنند و باعث می‌شوند در فرایند معنایی، ماده محتوایی حقیقت با ماده محتوای دروغ جایگزین شود. در این دو نیز دستکاری در صورت بیان رخ می‌دهد و در سیر تحول معنایی به قلب حقیقت می‌انجامد. در لغت‌نامه دهخدا، شایعه چنین معنا شده است:«در تداول امروز، خبرهای بی‌اصل است که در میان مردم بر سر زبان‌ها باشد.»
به بیان نویسنده، آلپرت و پستمن شایعه را چنین تعریف کرده‌اند: «شایعه یک موضوع خاص گمانی بدون وجوه ملاک‌های اطمینان‌بخش رسیدگی است، که معمولا به صورت شفاهی، از فردی به فرد دیگر انتقال می‌‌یابد. در این تعریف بر یکی از ویژگی‌های خاص و مرکزی شایعه تاکید شده است و آن، اصرار بر این است که شایعه در غیاب ملاک‌های اطمینان‌بخش، ساخته می‌شود. از این رو شایعه «یک پدیده اجتماعی» است و از این رو، برای برساختن آن «حداقل به دو نفر نیاز است»
از نظر آلپرت و پستمن، برای وقوع شایعه دو شرط اصلی وجود دارد:«اولا موضوع شایعه باید برای گوینده و شنونده از اهمیت برخوردار باشد و ثانیا وقایع حقیقی باید در نوعی ابهام پوشیده باشند این ابهام می‌تواند با نبود اخبار دقیق یا به وسیله برخی تشنجات عاطفی که فرد را مجبور می‌کند که نتواند یا نخواهد واقعیت‌هایی را که در اخبار مطرح شده بپذیرد القا شود.
در قسمتی دیگر مولف به مشکل امروز رسانه‌ها در شایعه‌سازی اشاره کرده و بیان کرده است: «آن زمان که آلپرت و پستمن درباره شابعه پژوهش می‌کردند معضل امر جعلی تا این حد نبود. در آن زمان، رسانه عمومی رادیو بود و این رسانه گذشته از ظرفیت شایعه‌سازی پایین در نسبت با شبکه مجازی فعلی، خود نهادی بود که تا حد زیادی زمینه کنترل بر آن فراهم بود. حتی تلویزیون نیز چنین وضعیتی داشت و هنوز دارد. این دو رسانه، حتی تا حد زیادی مرجع به شمار می‌رفتند اما فضای مجازی امروز مبتنی بر تولید فردی محتوای رسانه‌ای است و هرکس می‌تواند هم‌زمان منبع قرار گیرد. امر باعث می‌شود حجم عناصر گفتمان پاد بیش از حد رشد کند.»
کتاب «عبور از گفتمان» نوشته محمد هاتفی در 248 صفحه به بهای 37 هزارتومان از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر شده است.

لینک کوتاه:
https://www.sepahannews.ir/Fa/News/274603/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

احیای مطالبات زنان از مسیر انتخابات

صنعت ابریشم نمادی از هویت اصیل گیلان است

شناسایی 515 بیمار جدید مبتلا به کرونا ویروس در استان اصفهان

هوای این دو کلان شهر ناسالم است

فراسنج قهرمان لیگ برتر تنیس روی میز مردان

بدهی شرکت صنایع ابریشم را به اقساط بلند مدت تبدیل شود

2 پروژه کشاورزی در کوهدشت به بهره‌برداری رسید

بدهی شرکت صنایع ابریشم به اقساط بلند مدت تبدیل شود

جوی پایدار بر اصفهان حاکم است

نگاه جوانان به انتخابات 1400 در شب چهارم مناظره انتخاباتی ایمنا (تا ساعاتی دیگر)

دریافت نشان عالی روابط عمومی و تقدیر از عملکرد رسانه ای شرکت فولاد مبارکه / بی انصافی ها هم نمی تواند دستاوردهای فولاد مبارکه را زیر سوال ببرد

هوای تهران و اهواز ناسالم است

بستری 12 بیمار جدید مبتلا به کرونا ویروس در مراکز درمانی کاشان

کاهش ابتلای کادر درمان اصفهان به کرونا

افزایش 67 درصدی مستمری مددجویان کمیته امداد در بودجه 1400

با خلاقیت و ابزارهای نوین به دنبال ارائه تصویر واقعی فولاد مبارکه هستیم

نوغان داری، صنعتی نوپا اما سودآور/ تولید سالانه 8 تن پیله ابریشم در خراسان جنوبی

مردم نگران کمبود و افزایش قیمت کالا نباشند

افتتاح خانه صنایع‌دستی بایگ

آخرین اخبار انتخاباتی در اصفهان/ تبلیغات محیطی نامزدهای شوراها زیر سایه گرانی کاغذ

روایتی از افزایش صادرات شرکت‌های نوآور در تحریم/ جذب 7500 دانشگاهی در شهرک صنعتی اصفهان

ریل‌گذاری اقتصادی کشور باید اصلاح شود/به استان‌ها نگاه سیاسی نکنیم

ریل‌گذاری اقتصادی کشور باید اصلاح شود

تزریق 7786 دُز واکسن در شهرستان بهارستان

جلیلی سه شنبه به اصفهان سفر می‌کند

جلیلی سه شنبه به اصفهان سفر میکند

خرید تضمینی 6 هزار و 200 تن محصول از گندم کاران استان اصفهان

اصفهان میزبان مهرواره بین المللی اربعین است

مدیریت مصرف تنها راهکار برون رفت از بحران کم آبی است

لزوم نگاه هوشمندانه تر به مقوله آب و انرژی

ظرفیت پاراتنیس روی میز دیده نشده است

اعلام برنامه ذوب آهن پس از تورنمنت امام رضا (ع)

اصفهان ظرفیت میزبانی رویدادهای بین المللی را دارد

حریق مراتع فریدونشهر مهار شد

آخرین وضعیت ترافیکی خیابان های شهر اصفهان

بزرگترین رویداد استعدادیابی تنیس روی میز را برگزار می کنیم

قدرت کشورها بر مبنای هوش مصنوعی است/ دریافت نشان عالی روابط عمومی توسط فولاد مبارکه

تزریق دوز دوم واکسن کرونا در کاشان به کجا رسید؟

شاعرانه/"بنده پیر خراباتم که لطفش دایم است" از حافظ شیرازی

صوت/ مثنوی خوانی- قسمت صد و بیست و هفتم- حکایت کور طالب حق/ سوره عبث

از گم‌شده‌ وعده‌های انتخاباتی چه خبر؟

چالش ادبیات کهن با حسین بهرامی در برنامه ایرج نوذری

داستانک/ انسان بااصل و ریشه

شعر خوانی زیبایی از فروغ فرخزاد

دختری که احمد آقا صدایش می‌کنند!

دو خط کتاب/ عشقی که در آن احترام نباشد، عشق نیست

جایزه جهانی «داستان ما و کرونا» تمدید شد

شاعرانه/ "یا رب! این شمعِ دل افروز ز کاشانه‌ی کیست؟" از حافظ

استانداردسازی کتاب‌های الکترونیک در کتابخانه پروژه گوتنبرگ

زندگی نامه «ویلیام فاکنر» برنده نوبل ادبیات