پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

دودمه خوانی خمینی‌شهر، الگویی برای سبک‌های جدید مداحی سياسي

دودمه خوانی خمینی‌شهر، الگویی برای سبک‌های جدید مداحی
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - اصفهان - دودمه خوانی در خمینی‌شهر، یکی از کهن آیین‌های ماه محرم است که در آن سوز و گداز دل‌ها در شاه بیت‌های عاشورایی هویدا می‌شود تا حنجره‌ها در عزای حضرت سید الشهدا (ع) نغمه ماتم سر دهند.

آیین‌های ماه محرم در اصفهان پهناور و تاریخی پس از گذشت سده‌ها هنوز با شکوه خاصی برگزار می‌شود و حتی ارادتمندان و عاشقان اهل بیت عصمت و طهارت (ع) را از دیگر نقاط ایران اسلامی به این خطه می‌کشاند تا جان و دل را در این عزاداری‌ها پالایش کرده و بهره وافر ببرند.
محرم به عنوان یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های مذهبی این پهنه با آیین‌ها و آداب گوناگونی همراه است و ساکنان شهرها و روستاهایش هر یک بسته به فرهنگ و پیشینه منطقه، مراسم سوگواری حضرت امام حسین (ع) را مانند کارناوالی از شعر، شور و شعور برگزار می‌کنند.
خمینی شهر اصفهان هر سال با آغاز ماه محرم غرق در پارچه‌ها و پرچم‌های سبز و سیاه می‌شود و تکاپوی عظیمی از عشق و ارادت گستره این خطه فرا می‌گیرد؛ این فضاسازی چنان اثرگذار است که آیت الله العظمی بروجردی (ره) در دهه 30 خمینی‌شهر را حسینیه ایران نامید.
زنجیرزنی سنتی همراه با مداحی، حضور مردم به صورت دسته‌های عزاداری در خانه روحانیون، دید و بازدید هیات امنای مسجدها، تعزیه خوانی، حرکت هیات سادات و هیات علی اصغر (ع) ویژه عزاداری کودکان کمتر از 10 سال از جمله آیین‌های شاخص محرم در خمینی‌شهر به شمار می‌رود.
در این میان دودمه خوانی، آیینی سرشار از ذوق و آرایه‌های ادبی ویژه شب تاسوعا و عاشورا در خمینی‌شهر است که شور حسینی مردم این خطه را همراه با سروده‌هایی موزون و زیبا به نمایش می‌گذارد.
برایند اسناد موجود نشان می‌دهد که این آیین با پیشینه‌ای زیاد برای شور دادن به مجالس عزاداری رواج داشته اما در چند سال‌ گذشته با سبک‌های دیگر سینه‌زنی مانند شور به صورت ایستاده خوانده می‌شود؛ شورخوانی حالت عزاداری با زمزمه و بر سر و سینه زدن، به صورت ممتد و بی‏‌فاصله است.
به گفته اهالی سالخورده خمینی‌شهر، عزاداران برای دودمه خوانی به دو دسته تقسیم می‌شوند که دسته نخست یک مصرع از شعر را می‌خوانند، به سینه می‌زنند و با بر لب جاری کردن ذکر حسین ساکت می‌شوند؛ سپس دسته دوم که در حال حرکت هستند، ایستاده و مصرع دوم را می‌خوانند، در حالی که دسته نخست همچنان در سکوت حرکت می‌کند.
این چرخه مدام تکرار می‌شود و چنانچه شعر دودمه طولانی باشد، بیشتر گروه دوم هنگامی که شنونده است، بر سینه نمی‌زنند.
از معروف‌ترین شعرهای دودمه خوانی می‌توان به «امشب حرم آل‌عبا آب ندارند/ طفلان حسین بن علی خواب ندارند» سروده مرحوم خرم و شعر «در علقمه با حضرت عباس بگویید زینب شده تنها»، «ای اهل حرم میرعلمدار نیامد/ علمدار نیامد» و «امشبی را شه دین در حرمش مهمان است مکن ای صبح طلوع/ صبح فردا بدنش زیر سم اسبان است مکن ای صبح طلوع» اشاره کرد.
شعرخوانی، سکوت بین آن و سپس خواندن ادامه بیت‌ها از سوی گروه دیگر عزاداران، سمفونی یکپارچه و منحصر به فردی می‌آفریند که در ورای آن می‌توان ژرفای ارادت و خلوص سوگواران را دریافت؛ آنجا که صدای افراد گوناگون با بغض های فروخورده عجین می‌شود تا عاشورا، این زیباترین جلوه مشاعره دل و دنیا هوش از سر زمانه ببرد.
در دورانی که انتقادهایی به شیوه عزاداری‌ها به گوش می‌رسد، بسیاری از صاحب‌نظران اهمیت دودمه خوانی را در اصالت محتوای آن می‌دانند.
یک کارشناس مذهبی در گفت‌وگو با ایرنا اظهارداشت: با تاسف بارها دیده شده، برخی مداحان تنها برای شور و هیجان دادن به مجلس عزاداری از سروده‌های بی‌محتوا و یا واژه‌های نامناسب استفاده می‌کنند تا احساسات مردم به ویژه جوانان را تحریک کنند.
صالح کریمی‌راد تصریح کرد: در سال‌های اخیر شاهد شکل‌گیری سبک جدیدی در بین مداحان هستیم، چنان‌که با تقلید کورکورانه حتی از برخی خوانندگان غربی، زمینه تحریف و آسیب جدی به آیین‌های عزاداری‌ اصیل فراهم آوردند.
وی بیان کرد: مداحان به عنوان محور هیات‌های مذهبی وظیفه دارند از شعرها و نواهایی استفاده کنند که بیانگر حقایق واقعه عاشورا باشد تا بتواند اثرگذاری لازم را بر جامعه به ویژه نسل جوان داشته باشد.
این پژوهشگر دینی افزود: دودمه خوانی از آنجا که بر محور شعرهای اصیل و پرمحتوا اجرا می‌شود، این فرصت وجود دارد که عزاداران بر روی محتوای آن فکر کنند و پیام اصلی را متوجه شوند.
وی تاکید کرد: اگر فرد عزادار متوجه روح واقعی عزاداری نشود و تنها به خاطر شور و هیجان بر سر و سینه بزند، هیچ سودی به همراه نخواهد داشت؛ در حالی که دودمه خوانی یکی از آیین‌های ریشه‌داری است که می‌تواند برای سبک‌های جدید عزاداری الگو باشد.
شهرستان 350 هزار نفری خمینی‌شهر با وجود 300 هیات عزاداری، در فاصله نزدیک به 16 کیلومتری غرب اصفهان قرار دارد.
9861/8123/6026


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

محورهای غربی استان اصفهان برفی و بورانی است

مدیران دستگاه‌های اجرایی برای جذب کامل اعتبارات تلاش کنند

آموزش2هزار رابط سلامت کاشانی در قالب طرح«هر خانه یک پایگاه سلامت»

جشنواره سرود پدافند هوایی در اصفهان به کار خود پایان داد

عربستان برای مذاکره با ایران اعلام آمادگی کرد

معاینه فنی خودروها در اصفهان بر اساس استانداردهای محیط زیست است

سه میلیارد ریال تسهیلات مشاغل خانگی به کاشان اختصاص یافت

بانوان سپاهان در مسابقات دواتلون (دوگانه) قهرمان شدند

«آنگاه که فعالیت‌های فرهنگی پوچ می‌شود»، نگاهی معرفتی به فعالیت‌های بی‌سرانجام

اقدام آمریکا علیه بازرگانان ایرانی

افزایش حدود 50درصدی سهم حوزه سلامت از تولید ناخالص داخلی کشور

حمایت بسیج اساتید دانشگاه های اصفهان از شورای نگهبان

نصف جهان و باندهای گل فروش خیابانی

طرح شایعه شیرهای آلوده برای به زمین زدن صنعت موادغذایی کشور است

استان اصفهان نزدیک به 700 صنعت آلاینده دارد

آب جاری در زاینده‌رود منحصر به محیط زیست است

مشکلات واحدهای تولیدی سجزی پیگیری می‌شود

مشکلات واحدهای تولیدی سگزی پیگیری می‌شود

گام بعدی طرح تحول سلامت، تقدم پیشگیری و درمان سرپایی است

تولید تجهیزات پزشکی از زمینه‌های اولویت‌دار استان است

رزمایش مرصاد(2) در منطقه هسته‌ای اصفهان برگزار شد

تیم والیبال سپاهان اصفهان از شهرداری ارومیه شکست خورد

دستگیری سارقان محتویات داخل و باطری خودرو در کاشان

موضوع آلودگی شیر برای تخریب ذهنیت مردم بود

600 کیلوگرم چوب قاچاق در آران‌وبیدگل کشف شد

مذاکره‌ای برای تیم ملی نداشته‌ام/ تمرکزم روی سپاهان است

«هر خانه، یک پایگاه سلامت» از طرح‌های موفق جامعه محور است

قلعه نویی مذاکره برای سرمربیگری در تیم ملی فوتبال را تکذیب کرد!

دمای هوا در استان اصفهان تا هشت درجه کاهش می‌یابد

کشفیات 103 باند سرقت در اصفهان به نمایش درآمد

تلاش دولت حفظ نهاد انتخابات با بی‌طرفی و سلامت در اجراست

دستگیری عامل تخریب تصویر سردار سلیمانی

جهان آرا و ثریا را زنده می خواهیم

زاینده‌رود به درخواست دوستداران محیط زیست جاری شد

واکنش فلاحت‌ پیشه به احتمال خروج ایران از NPT

یک روحانی رئیس هیأت بیلیارد مشهد شد

واحدهای تولیدی با ساختار مالی مناسب نباید تعطیل شوند

طرح‌های ریلی و آبی اصفهان نیازمند سرمایه گذاری است

موضع‌گیری برخی نامزدها سنخیتی با جایگاه نمایندگی ندارد

صبر و بردباری ملت ایران تضمین کننده سربلندی کشور و انقلاب است

تفکیک از مبدا 10 درصد زباله‌های تولیدی کاشان توسط شهروندان کاشانی

230 کیلومتر از مسیر رودخانه‌های استان اصفهان آزادسازی شد

مسوولان با حمایت از سرمایه‌گذاری زمینه اشتغال جوانان را فراهم کنند

جمع‌آوری زباله 280 میلیارد ریال برای کاشانی‌ها هزینه داشت

17 دشت در سطح استان اصفهان دچار فرونشست است

میز آران‌وبیدگل در استانداری اصفهان تشکیل می‌شود

باستانی‌کار اصفهانی قهرمان چرخِ تیز جهان شد

رد یک شایعه در مورد آیت‌ الله مکارم شیرازی

تهدید روز گذشته ظریف چه تبعاتی دارد؟

2 هزار و 452 طرح شرکت برق در منطقه یک کشور بهره‌برداری شد