پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

آفتی به نام "فقیر نویسی" مقالات

آفتی به نام "فقیر نویسی"
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - اسماعیل همتی، پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان می‌گوید: متأسفانه برخی از نویسندگان، به‌ویژه نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان، کمترین مطالعه را داشته و از ادبیات جهان و تنوع آن کم‌اطلاع هستند، به همین دلیل فقیر می‌نویسند و امروز، فقیر نویسیِ نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان، یکی از تهدیدات مهم پیش روی ادبیات این حوزه در کشور است.
به گزارش خبرنگار ایسنا- منطقه اصفهان،18 تیرماه در تقویم رسمی کشور به‌عنوان روز ادبیات کودک و نوجوان نام‌گذاری شده اما اهمیت این حوزه، ما را بر آن می‌دارد تا نه‌فقط یک روز بلکه همه روزها، فرصتی را برای پرداختن به ادبیات کودک و نوجوان، آسیب‌ها و کارکردهای آن باز کنیم و پای صحبت کارشناسان این حوزه بنشینیم. اسماعیل همتی ، زاده 1334، شاعر و نمایشنامه‌نویس یکی از این کارشناسان است که تا کنون بیش از 50 اثر شامل نمایشنامه، شعر و آثار پژوهشی و آموزشی، در زمینه شاهنامه و ادبیات کهن و کودکان تألیف و منتشر کرده‌. شرح گفت‌وگوی خبرنگار ایسنا را با او بخوانید: 
وضعیت ادبیات کودک و نوجوان ما چطور است؟
با وجود اینکه تیراژ کتاب، به دلیل گرانی کاغذ پایین آمده، خوشبختانه ادبیات حوزه کودک و نوجوان در وضعیت مطلوبی قرار دارد و با وجود اینکه روزبه‌روز شاهد کاهش خوانندگان کتاب در کشور هستیم، وضعیت ادبیات کودک و نوجوان در قیاس با ادبیات این حوزه در کشورهای دیگر خوب است. ضمن اینکه خوشبختانه، ادبیات کودک در ده سال گذشته، کاربردی هم شده و از حالت سرگرمی درآمده است.
کاربردها و مشخصه‌های ادبیات کودک و نوجوان چیست؟
به‌ طورکلی برای ادبیات کودک سه کاربرد تعریف‌ شده که شامل سرگرمی، آموزش و خلاقیت برانگیزی است، درصورتی‌که کتاب‌های بزرگ‌سال می‌تواند فاقد این سه ویژگی باشد. از نظر تکنیکی هم ادبیات کودک باید سه مشخصه آشکار داشته باشد که شامل جملات کوتاه، زبان ساده و معیار و زبان توصیفی و تصویری بیان مطالب است. وظیفه ادبیات، پرورش ذهن و درک انواع اطلاعات از آن اثر است؛ همان وظیفه‌ای که آثار ادبی بزرگان ما علی رغم اینکه چند سده از خلق آن گذشته، به‌خوبی از عهده‌اش برآمده‌اند.
ادبیات کودک و نوجوان ما نسبت به دهه‌های گذشته پیشرفت کرده یا پسرفت؟
نسبت به دهه‌های قبل پیشرفت قابل‌توجهی داشته و مهم‌ترین پیشرفت آن، گوناگون شدن این حوزه از ادبیات است؛ اگر برخی از دهه 60 به‌عنوان دوره طلایی ادبیات کودک یاد می‌کنند دلایل دیگری دارد. دهه 60 دورانی بود که تمام بچه‌های علاقه‌مند، شروع به نوشتن در این حوزه و به‌نوعی شروع به آزمودن خود کردند و عاملی که باعث شد نوشته‌هایشان از موفقیت و استقبال چشمگیری برخوردار باشد، رقابت نویسندگان بود. از طرفی تولیدکننده کتاب کودک در آن دهه محدود بود و فعالیتی که کانون پرورش فکری کودکان با آن پیشینه انجام می‌داد به چشم می‌آمد، اما امروز تولیدکننده محتوای ادبیات حوزه کودک و نوجوان بسیار زیاد شده و آن‌هایی که در دهه 60 درخشیدند، بعضاً افول کرده‌اند. دلیل افولشان هم این است که این افراد برای تولید، وابسته به دولت و نشر دولتی شدند و در نهایت به ناشران رانتی مبدل شدند. از طرفی دیدند که هر چه می‌نویسند چاپ می‌شود و به این شکل از خلاقیت فاصله گرفتند.
چرا اثر ترجمه‌شده برای مخاطب جذاب‌تر است؟
طبیعی است، مخاطب می‌تواند آثاری از صد کشور را انتخاب کند در صورتی‌که ادبیات خودش فقط از یک کشور است. ما تنها کشوری هستیم که در این حوزه بر اساس آزمون‌ و خطا پیش می‌رویم؛ هنوز نمی‌توانیم از مضامین بنویسیم و هنوز در آموزش بسیاری از مهارت‌ها به کودکان عرف، اجازه نوشتن به ما را نمی‌دهد.
مشکلات پیش روی ادبیات کودک و نوجوان چیست؟
ادبیات حوزه کودک و نوجوان در کشور ما با چالش‌ها و تهدیدات متعددی روبروست و یکی از این تهدیدها خود محدودکنندگی است؛ ما جامعه‌ای هستیم که به کودک احترام زیادی گذاشته و برای او حرمت قائلیم، از سوی دیگر جامعه‌ای اخلاقی هستیم و برای فروش کتاب، دست روی هر موضوع و ترفندی نمی‌زنیم. همین امر باعث می‌شود که در حوزه ادبیات کودک و نوجوان و انتخاب موضوعات کتاب برای ارائه به کودکان، دچار افراط‌ وتفریط شویم.
عامل دیگر که به‌عنوان یک چالش و تهدید جدی در حوزه ادبیات کودک با آن مواجه هستیم بحث محدودیت در مضامین است و بخش اعظم این تقصیر نیز، بر عهده نویسندگان است. متأسفانه برخی از نویسندگان به‌ ویژه نویسندگان ادبیات حوزه کودک و نوجوان، کمترین مطالعه را داشته و از ادبیات جهان و تنوع آن کم‌اطلاع هستند به همین دلیل فقیر می‌نویسند. در واقع، فقیر نویسیِ نویسندگان ادبیات حوزه کودک و نوجوان، یکی از چالش‌ها و تهدیدات مهم پیش روی ادبیات این حوزه در کشور است.
وقتی نویسنده کتاب کودک کمترین اطلاعات را از سایر علوم در حوزه روانشناسی، تربیتی و ... دارد، انتظار داریم کتابی که او می‌نویسد چه محتوا و مفهومی را به کودک منتقل کند؟ همین امر باعث می‌شود که نسل بی‌سوادی با اطلاعات سطحی تربیتی تربیت کنیم و تحویل جامعه بدهیم.
به عقیده بنده اگر اشکالی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان است، مقصر اصلی آن رسانه‌ها، انجمن‌های ادبی و نهادهای متولی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان هستند که هنوز بعد از سالیان سال نتوانسته‌اند نویسندگان این حوزه را به خلاقیت در نوشتن فرا بخوانند.
لازمه پرداختن به چه موضوعاتی را در ادبیات کودک و نوجوان کشور احساس می‌کنید؟
موضوعات لازم بر ادبیات حوزه کودک، ارزش سازی درباره اهمیت کار، حفظ محیط‌ زیست، توجه به انرژی و بازیابی آن و... است. در حال حاضر آموزش مهارت‌های ارتباطی و پیشگیری از آسیب‌هایی که کودک با آن روبروست در ادبیات ما مغفول مانده در حالی‌ که این مباحث باید یکی از اولویت‌های مهم ادبیات کودک در عصر حاضر باشد. همان‌طور که بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته به این موضوعات پرداخته‌اند، ما هم باید در ادبیات حوزه کودک به این مقولات بپردازیم تا کودکمان با کمترین آسیب‌ها و مشکلات در آینده مواجه شود. البته نحوه نوشتن و بیان این مطالب در قالب نوشته هم بسیار مهم است و باید نویسنده فراگرفته باشد که چگونه بنویسد تا به‌جای سود کردن زیان‌بار نشود.
در ارتباطات ضعیف هستیم و جای آثاری که کودک را به ارتباطات و مدیریت ارتباطاتش دعوت کند در ادبیاتمان بسیار خالی است.
ادبیات کودک و نوجوان کشور در چهار دهه گذشته چگونه بوده است؟
در حال حاضر در ادبیات این حوزه، فقیر هستیم؛ ضعیف در تیراژ و فقیر در اطلاعاتی که نویسنده باید داشته باشد و این هر دو تبری بر ریشه ادبیات کودک و نوجوان شده است. بعضی از نویسندگان، به‌ اشتباه برای کودک ساده‌نویسی کرده و در واقع، از ادبیات و وظایفش دور شده‌اند، بعضی دیگر نیز جنبه سرگرمی آن را بر دیگری ویژگی‌هایی که باید داشته باشد ارجحیت داده‌اند. تعدادی از نویسندگان حوزه کودک هم که به نظر من همان استفاده‌ کنندگان از رانت برای چاپ کتابشان بودند، هر چه نوشتند چاپ شد و این کار به شیوع ساده‌پسندی و مخدوش شدن زبان ادبی دامن زد.
انتهای پیام


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مجیر؛ خانه پدرسالار

کتاب روزی که آمدی روایت سیزده سال بیقراری

جوشقان قالی، در حصار معادن سنگی

اپلیکیشن موثرترین ابزار کسب‌ و کارهای نوین است

"فرهنگ مردم اصفهان" مروری بر گویش‌ها، ضرب‌المثل‌ها، بازی‌ها و تصنیف‌ها

«فصل شعر به ساعت اصفهان» دلواژه‌هایی چند تن از شاعران نصف جهان

«معماری اصفهان» تاریخی به وسعت سازه‌های فیروزه‌ای نصف جهان

راهکارهای مراقبت از ریشه درختان در معرض هوا

تبسم تالاب بین‌المللی گاوخونی پس از سالها غم خشکسالی

کفش‌های سنگ‌نوردی که برای همیشه پنهان شدند

آسیب قسمتی از ریشه چنار به تاج درخت آسیب می‌زند

بر کیشِ بی‌آزاری

رقص دوباره زندگی در تالاب بین‌المللی گاوخونی

زاینده رود را در یک روز خلاصه نکنیم

خیابانهایی پر از رنج کودکان

و مرگ می‌خزید

آموزشهای مستقیم و بی‌موقع توانایی استدلال کودکان را سرکوب می‌کند

گردشگری ادبی در اصفهان، ظرفیتی ناشناخته اما پردرآمد

تلخ و شیرینِ خانه شاطر

تخریب آثار و بناهای تاریخی اصفهان؛ کابوسی که پایان ندارد

این در باید باز باشد...

«تحلیل شاخص توسعه انسانی در اصفهان» کتابی جامع برای برنامه‌ریزی

همه‌پرسی در چهارباغ، آری یا خیر؟

سروقامتان جاودانه روایت رشادت‌های فرماندهان اصفهانی دفاع مقدس

کتاب جنگ آتش مرور خاطرات آتش‌نشانان اصفهانی

توسعه گردشگری خور و بیابانک کتابی قابل تامل برای سرمایه‌گذاران

گام ها و تدابیر دولت برای احیای زاینده رود و مقابله با خشکسالی

شهید خرازی پرچمدار جهاد و شهادت و خلاقیت در دفاع مقدس

چرا پاییز غمگینیم؟

دفاع مقدس گنجینه‌ای از فرماندهان متعهد و خلاق

دفاع مقدس، حماسه درخشان تاریخ ایران

شهید کاظمی، سردار قاطع و ریسک پذیر دفاع مقدس

فرونشست زمین در کلانشهر اصفهان مشکلی مضاف بر آلودگی هوا

کلانشهر اصفهان همچنان گرفتار آلودگی هوا

یک شاعر و ده نگاه

اعتبار مقابله با سالک در استان اصفهان پرداخت نشد

تب دلار در بازار کیف و کفش افتاد

اُزون، حافظ کره زمین

واکاوی سه دهه مجسمه‌سازی در اصفهان

جای خالی فرهنگ در محله‌های عمودی

کافه؛ پناهگاهی فرهنگی ...

زنده ماندن کبوترخانه 400 ساله در مقابل پولی گزاف!

خانه بنکدار اصفهان، میزبان دو سده شور حسینی

تاثیر بازی‌های رایانه‌ای بر انزوای اجتماعی کودکان

"مبانی فقهی و حقوقی ورزش" کتابی قابل تامل مربوط به ورزش

آئین‌های محرم در نطنز

دولت از طریق تعاونی‌ها در اقتصاد تصدی‌گری می‌کند

آتش، فصل غم انگیز عرصه های طبیعی

عوامل بروز فساد در کشور چیست؟

دیوار کوتاه دلار ...