پایگاه خبری تحلیلی پیام سپاهان

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بازخوانی تاریخ ترورهای نافرجام یک آیت الله

تصاویر: کاروانسرایی در اصفهان که «آنتونی کوئین» در آن فیلم بازی کرد

کلاه‌برداری 40 میلیاردی یک طلافروش از مشتریانش

بورس ایران نتیجه انتخابات آمریکا را پیش خور کرده است

سخنان عجیب ترامپ درباره کرونا

ارزش صادرات استان اصفهان در سال 99 از یک میلیارد دلار فراتر رفت

نگهداری کرم ابریشم در خانه

رفع بیش از 90درصد تعهدات ارزی صادرکنندگان اصفهان

با یک برنامه‌ریزی جامع، در نظام آموزشی کشور مشکلات موجود را حل میشود

محدودیت های کرونایی در سمیرم اجرایی شد

نجات مرد 25 ساله از ارتفاعات کوه صفه

حریق در کوه صفه +فیلم

تلاش نماینده ولی فقیه برای حل مشکل آب روستاهای محمدآباد و بهارستان به سرانجام رسید

گفت‌وگو با دن براون و تجربه جدید نویسنده پرحاشیه

کتاب «مهمان تکنولوژی باشید» منتشر شد

آنر بند 6 به زودی با نمایشگر تمام صفحه معرفی می‌شود

کانن دوربینی با قابلیت تعویض لنز برای تلفن همراه می‌سازد

گوگل نیز در راستای حفظ محیط‌زیست گام خواهد برداشت

AMD و خرید «زایلینکس»؛ رقابت سنگین‌وزن‌ها وارد مرحله جدیدی شد

بررسی بازی Ghostrunner از دید سایت‌های معتبر دنیا

از اضطراب کرونا تا ترس از یک چالش

سدهای ضدتحریمی اقتصاد

روش‌های مکانیکی دور زدن تحریم

انتخابات آمریکا و چشم انداز قیمت دلار در ایران

اگر ترامپ بازهم رئیس جمهور شود...

آیا مسیر پاستور از واشنگتن می‌گذرد؟

بایدن یا ترامپ؛ ترجیح جهان چیست؟

روزی تاریخی برای مردم شیلی

وقتی ترامپ کرونا را توطئه رسانه ها می داند

دولت سودان هم به قطار خیانت پیوست

حسن فتحی به حاشیه های مست عشق پاسخ داد + عکس

صوت/ حکایت "نهی از بسیار خوردن" از «گلستان سعدی» با صدای خسرو شکیبایی

«در چنگال کابوس»، تپش زندگی در دوره کروناست

دو خط کتاب/ کسانی که در نور روز زندگی می‌کنند عمق شب را درک می‌کنند؟

شاعرانه/ "ما گشته ایم، نیست، تو هم جستجو مکن" از فاضل نظری

برخی قابلیت‌های گلکسی زد فولد 2 به گلکسی فولد اضافه شد

تخفیف ویژه‌ برای بازی Death Worm

آخرین قیمت انواع لپ تاپ در بازار

بازی Badlanders برروی گوشی‌های هوشمند منتشر شد

با لگو و یونیتی بدون نیاز به کدنویسی بازی بسازید

اسپنسر: روند گسترش سرویس گیم‌پس ادامه خواهد یافت

شارژ بی‌سیم ایرپاور هیچ‌گاه تولید نخواهد شد

تاریخ انتشار بازی FIFA 21 برروی کنسول‌های نسل نهم اعلام شد

اپل دسترسی به مرورگر سرویس استریم بازی استادیا را مسدود کرد

به‌روزرسانی جدید بازی Crying Suns به‌زودی عرضه خواهد شد

چند نکته ضروری و حیاتی درباره ضدعفونی کردن تلفن همراه

برخی از مشخصات اصلی شیائومی می واچ لایت فاش شد

آتش نشان رباتیک استخدام شد

نسل بعدی ایرپاد پرو دستخوش تغییر اساسی خواهد شد

مشخصات جدیدی از بازی Devil May Cry 5 مشخص شد